غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۸۴۶ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای بی خبر مسوز نفس در هوای فیض

بی چاک سینه نیست چو صبح آشنای فیض

۱

ای‌ دانه کلفت ندمیدن غنیمت است

رسوا مشو به ‌علت نشو و نمای فیض

۲

تنها نه رسم جود و کرم در جهان نماند

توفیق نیز رفت ز مردم قفای فیض

۳

همت چه ممکن‌ است ‌کشد ننگ انتظار

مردن از آن به است‌ که باشی‌ گدای فیض

۴

صاحبدلی زگرد ره فقر سر متاب

خاکستر است آینه را توتیای فیض

۵

غافل مشو ز ناله ‌که در گلشن نیاز

می‌بالد این نهال به ‌آب و هوای فیض

۶

دل را عبث به ‌کلفت اوهام خون مکن

تا زندگی‌ است نیست‌ جهان بی‌صلای فیض

۷

پستی دلیل عافیت عجز ما بس است

افتادگی است نقش قدم را عصای فیض

۸

بر بوی صبح دست ز دامان شب مدار

فیض است‌ کلفتی که کند اقتضای فیض

۹

ای شمع صبح می دهد از خویش رفتنی

بر اشک و آه چند گدازی بنای فیض

۱۰

حسن از سواد الفت حیرت نمی‌رود

لغزیده است در دل آیینه پای فیض

۱۱

صبح از نفس پری به تکلف فشاند و رفت

یعنی درین ستمکده تنگست جای فیض

۱۲

بیدل ز تشنه ‌کامی حرص تو دور نیست

گر بارد از سپهر فلاکت به جای فیض

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: فیضقافیه: ـای۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«فیض» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. فیضفیض
  2. استفیض
  3. نماندفیض
  4. انتظارفیض
  5. متابفیض
  6. نیازفیض
  7. مکنفیض
  8. استفیض
  9. مدارفیض
  10. رفتنیفیض
  11. نمی‌رودفیض
  12. رفتفیض
  13. نیستفیض

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.