غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۹۵۴ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

موج ما را شرم دریای‌ کرم

تا قیامت برنمی‌آرد ز نم

۱

درکنار فطرت ما داد عشق

لوح محفوظ نفهمیدن رقم

۲

سطری از خط جین ما نگاشت

سرنگونی بر نیامد از قلم

۳

آسمانها سر به جیب فکر ماست

تاکجا بار امانت برد خم

۴

بی وجود آثار امکان باطل است

پرتو خورشید می‌جوشد بهم

۵

نیست موج و آب جز ساز محیط

بر حدوث اینجا نمی‌چربد قدم

۶

هم کنار گوهر آسوده‌ست موج

در بر آرام خوابیده است رم

۷

جهل و آگاهی ز هم ممتاز نیست

این سر افزود آنچه زان سر گشت ‌کم

۸

گردباد آسا درین صحرای وهم

می‌دود سر بر هوا سعی قدم

۹

امتحان‌ گر سنگ و گل بر هم زند

فرق معدوم است در دیر و حرم

۱۰

ذره تا خورشید معدوم است و بس

می‌خورد عرفان به نادانی قسم

۱۱

بعد معنی ‌کسب مایی و تویی است

قرب تحقیق اینکه می‌گویی منم

۱۲

شخص حیرت مانع تمثال نیست

می‌کند آیینه داری‌ها ستم

۱۳

عالمی را از عدم دور افکند

این من و مای به هستی متهم

۱۴

بیدل از تبدیل حرف دال و نون

شد صمد بیگانهٔ لفظ صنم

۱۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـم۱۵ از ۱۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است

پایان مصرع‌ها

  1. کرمنم
  2. عشقرقم
  3. نگاشتقلم
  4. ماستخم
  5. استبهم
  6. محیطقدم
  7. موجرم
  8. نیستگشت‌کم
  9. وهمقدم
  10. زندحرم
  11. بسقسم
  12. استمنم
  13. نیستستم
  14. افکندمتهم

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.