غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۲۵۶ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

تا کی ستم‌ کند سر بی‌مغز بر تنم

زین بار عبرت آبله دوشست‌ گردنم

۱

طفلی‌گذشت و رفت جوانی هم از نظر

پیرم‌ کنون و جان به دم سرد می‌کنم

۲

ماضی‌گرفت دامن مستقبل امید

از آمدن نماند به جا غیر رفتنم

۳

دستی که سر ز دامن دلدار می‌کشد

از کوتهی‌ کنون به سر خویش می‌زنم

۴

پایی‌که بودگرمتر از اشک قطره‌اش

خوابیده با شکستگی چین دامنم

۵

از بس که سر کشید خم از قامت رسا

دشوار شد چو حلقه سر از پا شمردنم

۶

صبح نفس نسیم دو عالم بهار داشت

صرصر دمید و زد به چراغان گلشنم

۷

سطری ز مو نماند کنون قابل سواد

دیگر چه باید از ورق عمر خواندنم

۸

پوشیده است موی سفیدم به رنگ صبح

چیزی دمیده‌ام که مپرس از دمیدنم

۹

آن رنگها که داشت خیال این زمان کجاست

افکنده بود آینه در آب روغنم

۱۰

لبریز کرده‌اند به هیچم حباب‌وار

باده است وقف ساغر اگر شیشه بشکنم

۱۱

بالیدنم دلیل ز خود رفتنست و بس

صبح جنون رمیدهٔ پرواز خرمنم

۱۲

گردانده‌ام به عالم عبرت هزار رنگ

شخص خیال بوقلمون سایه افکنم

۱۳

یارب چه بودم و به کجا رفته‌ام که من

هر گه به یاد خویش رسم گریه می‌کنم

۱۴

حشرم خوش است اگر به فراموشی افکند

تا یاد زندگی نشود باز مردنم

۱۵

بیدل درین حدیقه زتحقیق من مپرس

رنگی‌ که رفت و باز نیاید همان منم

۱۶

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـنم۱۶ از ۱۶ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

پایان مصرع‌ها

  1. تنمگردنم
  2. نظرمی‌کنم
  3. امیدرفتنم
  4. می‌کشدمی‌زنم
  5. قطره‌اشدامنم
  6. رساشمردنم
  7. داشتگلشنم
  8. سوادخواندنم
  9. صبحدمیدنم
  10. کجاستروغنم
  11. حباب‌واربشکنم
  12. بسخرمنم
  13. رنگافکنم
  14. منمی‌کنم

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.