غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۳۱۶ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

تا حسرت سر منزل او برد ز جایم

منزل همه چون آبله فرسود به پایم

۱

مهمان بساط طربم لیک چه حاصل

چون شمع همان پهلوی خویشست غذایم

۲

در پردهٔ هستی نفسی بیش نداریم

تا چند ببالد قفس اندود نوایم

۳

پیداست ز پرواز غباری چه گشاید

ای ‌کاش خم سجده خورد دست دعایم

۴

جیب نفسی می‌درم و می‌روم از خویش

کس نیست بفهمد که چه رنگیست قبایم

۵

کونین غباریست‌ کز آیینهٔ من ریخت

کو عالم دیگر اگر از خویش برآیم

۶

از صنعت مشاطگی یأس مپرسید

کز خون مراد دو جهان بست حنایم

۷

گیرایی من حیرت و رفتار تپیدن

از جهد مپرس آینه دست مژه پایم

۸

قانون ندامتکدهٔ محفل عجزیم

آهسته‌تر از سودن دست است صدایم

۹

تحقیق ز موهومی سازم چه نماید

تمثالم و وانیست به هیچ آینه جایم

۱۰

حسرت چه فسون خواند که از روز وداعت

بر هر چه نظر می‌فکنم رو به قفایم

۱۱

بیدل به مقامی‌ که تویی شمع بساطش

یک ذره نی‌ام ‌گر همه خورشید نمایم

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـایم۱۱ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. جایمپایم
  2. حاصلغذایم
  3. نداریمنوایم
  4. گشایددعایم
  5. خویشقبایم
  6. ریختبرآیم
  7. مپرسیدحنایم
  8. تپیدنپایم
  9. عجزیمصدایم
  10. نمایدجایم
  11. وداعتقفایم
  12. بساطشنمایم

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.