غزلیات

غزل شمارهٔ ۳۵۵ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای جلوهٔ تو سرشکن شأن آفتاب

خندیده مطلع تو به دیوان آفتاب

۱

پیغام عجز من ز غرورت شنیدنی‌ست

مکتوب سایه دارم و عنوان آفتاب

۲

در هرکجا نگاه پر افشان روز بود

شوق تو د‌اشت اینهمه سامان آفتاب

۳

شب محو انتظار تو بودم دمید صبح

گشتم به یاد روی تو قربان آفتاب

۴

چون سایه پایمال خس و خار بهتر است

آن سَر که نیست‌ گرم ز احسان آفتاب

۵

از چرخ سفله‌ کام چه جویم‌ که این خسیس

هر شب نهان‌ کند به بغل نان آفتاب

۶

همت به جهد شبنم ما ناز می‌کند

بستیم اشک خویش به مژگان آفتاب

۷

ای لعل یار ضبط تبسم مروت است

تا نشکنی به خنده نمکدان آفتاب

۸

چون ماه نو ز شهرت رسوایی‌ام مپرس

چاکی کشیده‌ام ز گریبان آفتاب

۹

بیدل به حسن مطلع نازش چسان رسیم

ما را که ذره ساخته حیران آفتاب

۱۰

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: آفتابقافیه: ـان۱۰ از ۱۰ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«آفتاب» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • با حروف قافیهٔ منبع هم‌خوان نیست

پایان مصرع‌ها

  1. آفتابآفتاب
  2. شنیدنی‌ستآفتاب
  3. بودآفتاب
  4. صبحآفتاب
  5. استآفتاب
  6. خسیسآفتاب
  7. می‌کندآفتاب
  8. استآفتاب
  9. مپرسآفتاب
  10. رسیمآفتاب

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.