غزلیات

غزل شمارهٔ ۳۵۳ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای منّت عرق ز جبینت بر آفتاب

ساغر زند مگر به چنین‌ کوثر آفتاب

۱

بر صفحه‌ای‌ که وصف جمالت رقم زنند

از رشتهٔ شعاع‌ کشد مسطر آفتاب

۲

هیهات بی‌ رخت شب ما تیره‌روز ماند

خون شد دل و نتافت بر این‌ کشور آفتاب

۳

دریای بیقراری ما را کنار نیست

هرگز به هیچ‌ جا نکند لنگر آفتاب

۴

مقصد ز بس‌ گم است درین تیرگی‌سواد

شبگیر می‌کند ته خاک اکثر آفتاب

۵

از وضع این بساط جنون‌انجمن مپرس

تهمت‌کش است صبح و گریبان در آفتاب

۶

دست هوس به دامن مطلب چسان رسد

غواصْ طاقتِ بشر و گوهرْ آفتاب

۷

بگذر ز محرمی‌ که درین عبرت‌انجمن

چون حلقه داغ‌ گشت برون در آفتاب

۸

زنهار گوشه گیر ز هنگامهٔ فساد

پر یکّه می‌زند به صف محشر آفتاب

۹

جز باده نیست چارهٔ دمسردی زمان

سرمازده چرا ننشیند در آفتاب

۱۰

یاران درین زمانه نمانده‌ست بوی مهر

پیدا کنید بر فلکِ دیگر آفتاب

۱۱

از راستی خلاف طبیعت قیامت است

توفان دمد چو بگذرد از محور آفتاب

۱۲

اهل‌ کمال خفت نقصان نمی‌کشند

مشکل‌ که همچو ماه شود لاغر آفتاب

۱۳

وضع نیاز ما چمنستان ناز اوست

غافل مشو ز سایهٔ‌ گل بر سر آفتاب

۱۴

دور شرابخانهٔ تحقیق دیگر است

خود را کشد دمی که کشد ساغر آفتاب

۱۵

بیدل به کنه عشق‌ کسی‌ کم رسیده است

از دور بسته‌اند سیاهی بر آفتاب

۱۶

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: آفتابقافیه: ـر۱۶ از ۱۶ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • با حروف قافیهٔ منبع هم‌خوان نیست

پایان مصرع‌ها

  1. آفتابآفتاب
  2. زنندآفتاب
  3. ماندآفتاب
  4. نیستآفتاب
  5. تیرگی‌سوادآفتاب
  6. مپرسآفتاب
  7. رسدآفتاب
  8. عبرت‌انجمنآفتاب
  9. فسادآفتاب
  10. زمانآفتاب
  11. مهرآفتاب
  12. استآفتاب
  13. نمی‌کشندآفتاب
  14. اوستآفتاب

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.