غزلیات

غزل شمارهٔ ۳۵۶ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای چیده نقش پای تو دکان آفتاب

در سایهٔ تو ریخته سامان آفتاب

۱

از طلعت نقاب طلسم بهار صبح

در جلوهٔ تو آینه‌ها کان آفتاب

۲

سرو قد تو مصرع موزونی چمن

زلف‌ کج تو خط پریشان آفتاب

۳

در مکتبی‌ که دفتر حسنت رقم زند

یک نقطه است مطلع دیوان آفتاب

۴

هر دیده نیست قابل برق تجلیت

تیغ‌آزماست پیکر عریان آفتاب

۵

خلق کریم آینهٔ دستگاه اوست

پرتو بس است وسعت دامان آفتاب

۶

شبنم صفت ز خویش برآ تا نظر کنی

وضع جهان به دیدهٔ حیران آفتاب

۷

هر صبح چاک پیرهنی تازه می‌کند

یارب به دست‌ کیست‌ گریبان آفتاب

۸

غفلت به چشم صافدلان نور آگهی است

نظّاره است لمعهٔ مژگان آفتاب

۹

هر ذره درد از کف خاک فسرده‌ام

مشق تحیری ز دبستان آفتاب

۱۰

بیدل ز حسن نوخط او داغ حیرتم

کانجاست دست سایه به دامان آفتاب

۱۱

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: آفتابقافیه: ـان۱۱ از ۱۱ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«آفتاب» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • با حروف قافیهٔ منبع هم‌خوان نیست

پایان مصرع‌ها

  1. آفتابآفتاب
  2. صبحآفتاب
  3. چمنآفتاب
  4. زندآفتاب
  5. تجلیتآفتاب
  6. اوستآفتاب
  7. کنیآفتاب
  8. می‌کندآفتاب
  9. استآفتاب
  10. فسرده‌امآفتاب
  11. حیرتمآفتاب

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.