غزلیات

غزل شمارهٔ ۷۱۰ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف)

زین دو شرر داغ دل هستی ما عبرتیست

کاغذ آتش زده محضر کم‌فرصتیست

۱

زیر فلک آنقدر خجلت مهلت مبر

زندگی خضر هم یک دو نفس تهمتیست

۲

آن همه پاینده نیست غلغل جاه و حشم

کوس و دهل‌ هرکجاست ‌چون ‌تب‌غب نوبتیست

۳

خاک ز سعی غبار بر فلکش نیست بار

سجده غنیمت شمار عالم دون همتیست

۴

غیر غبار نفس هیچ نپیموده‌ایم

بادهٔ دیگر کجاست شیشهٔ ما ساعتیست

۵

چشمت اگر باز شد محو خیالات باش

فهم تماشا کراست آینه هم حیرتیست

۶

تهمت اعمال زشت ننگ حقیقت مباد

آدمی ابلیس نیست لیک حسد لعنتیست

۷

آینه در زنگبار چاره ندارد ز زنگ

همدم بدطینتان قابل بی‌حرمتیست

۸

نخل گداز آبیار از بن و بارش مپرس

گریه چه خرمن‌ کنیم حاصل شمع آفتیست

۹

نم به جبین محو کن تا ندری جیب شرم

گر عرق آیینه شد ننگ ادب‌ کسوتیست

۱۰

شمع نسوزد چرا بر سر پروانه‌ها

بت به غم برهمن ز آتش سنگش ستیست

۱۱

تاب و تب موج و کف‌، خارج دریا شمار

قصهٔ کثرت مخوان بیدل ما وحدتیست

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـتیست۱۲ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

پایان مصرع‌ها

  1. عبرتیستکم‌فرصتیست
  2. مبرتهمتیست
  3. حشمنوبتیست
  4. بارهمتیست
  5. نپیموده‌ایمساعتیست
  6. باشحیرتیست
  7. مبادلعنتیست
  8. زنگبی‌حرمتیست
  9. مپرسآفتیست
  10. شرمکسوتیست
  11. پروانه‌هاستیست
  12. شماروحدتیست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.