غزلیات

غزل شمارهٔ ۷۲۳ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای صبح گرد ناز تو از کاروان کیست

بر خو چیدن تو متاع دکان‌کیست

۱

آنجاکه فرصت من وما تیر جسته است

ترسم نفس کشی و ندانی کمان کیست

۲

سر برنیاوری چوگهر از سجود جیب

گر محرمت‌کنندکه دل آستان‌کیست

۳

داغم ز دست بی‌اثریهای آه خویش

این آتش فسرده چه‌گویم به جان‌کیست

۴

خون شد بهار حسرت و رنگی برون نداد

صبح مراد ما نفس ناتوان‌کیست

۵

بلل به ناله حرف چمن را مفسراست

یارب زبان نکهت‌گل ترجمان‌کیست

۶

در هرکجا ز مشت خس ما نشان دهند

آتش زن وبسوز، مپرس آشیان‌کیست

۷

عمری‌ست گردشی نگرفته‌ست دامنم

رنگ تحیرآینه ضبط عنان‌کیست

۸

هرجا نوای زمزمهٔ تار بشنوی

ای آرزو بنال و مگو داستان کیست

۹

گر حرف غنچهٔ تو عروج بهار نیست

چندین سحر تبسم گل نردبان کیست

۱۰

عمری به پیچ و تاب سیه‌روزی‌ام‌گذشت

بختم غبار طرهٔ عنبرفشان‌کیست

۱۱

آنجاکه جلوه مشتری امثحان شود

عرص متاع حوصله جنس دکان‌کیست

۱۲

بیدل زوضع خامشی غنچه سوختم

این بوسه‌سنج‌گلشن فکر دهان کیست

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: کیستقافیه: ـان۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«کیست» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • ردیف با نیم‌فاصله به واژه چسبیده است؛ ممکن است جزئی از خود واژه باشد

پایان مصرع‌ها

  1. کیستدکان‌کیست
  2. استکیست
  3. جیبآستان‌کیست
  4. خویشجان‌کیست
  5. ندادناتوان‌کیست
  6. مفسراستترجمان‌کیست
  7. دهندآشیان‌کیست
  8. دامنمعنان‌کیست
  9. بشنویکیست
  10. نیستکیست
  11. سیه‌روزی‌ام‌گذشتعنبرفشان‌کیست
  12. شوددکان‌کیست
  13. سوختمکیست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.