قصیده‌ها

شمارهٔ ۶ - حسب الامر جناب جلالت مآبِ اجلِّ اکرم آقایِ قائم مقام مَدّظِلُّه العالی محضِ فرح خاطرِ مبارک حضرت اجلّ روحی فِداه عرض شد ایرج میرزا

مجموعه
قصیده‌ها
قالب
قصیده
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

دلا ز بختِ بدِ من علی قلی خان رفت

دریغ و درد که از دست بیست تومان رفت

۱

روان شدست به رخسار اشکِ چون سیمم

از آن که سیمِ رهی با علی قلی خان رفت

۲

شدم چو حضرتِ یعقوب مبتلایِ فِراق

از آن که یوسُفِ مصریِّ من به زندان رفت

۳

به درد فاقۀ ما میر داد درمانی

خداش عمر دهد درد ما و درمان رفت

۴

برفت سیم دگر بار سویِ او آری

عجب نباشد اگر سیم جانبِ کان رفت

۵

نیافت دولت جایی جز آستان امیر

از آن بُوَد که چنین سویِ او شتابان رفت

۶

چو کُلُّ شَی ءٍ قَد یَرجِعُ إِلی اَصلِه

شنیده بود سویِ اصلِ خویشتن زان رفت

۷

علی قلی خان خوش رفت و در رکاب و عِنانش

به بدرقه ز من بینوا دل و جان رفت

۸

به بیست منزلیَم میر داد اِنعامی

دریغ آن که به کف مشکل آمد آسان رفت

۹

چه باک رفت گر از دست بیست تومانم

امیر رفت که سالی دویست تومان رفت

۱۰

امیر رفت اگر سیمِ من رود گورَو

چه جای سیم بُوَد آن گَهی که خودکان رفت

۱۱

امیر رفت که گویی ز سر برفتم هوش

امیر رفت که گویی مرا ز تن جان رفت

۱۲

امیر رفت که هم سیم رفت و هم زر رفت

امیر رفت که هم آب رفت و هم نان رفت

۱۳

امیر رفت که دانش برفت و بینش رفت

امیر رفت که بخشش برفت و احسان رفت

۱۴

گذاشت دیدۀ یک شهر اشکبار و گذشت

نمود خاطر صد جمع را پریشان رفت

۱۵

بزرگوارا قائم مقام گقت به من

مگر ز بختِ بدِ من علی قلی خان رفت

۱۶

نه من مدیح تو از بهر سیم و زر گویم

تو دیر پای اگر این برفت یا آن رفت

۱۷

پس از تو طبعم اقبال بر سخن نکند

سخن سرایی حیفست چون سخندان رفت

۱۸

امیر رفت و عجیب این که زنده ام بی او

چگونه زنده بود آن تنی کز او جان رفت

۱۹

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: رفتقافیه: ـان۱۸ از ۱۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«رفت» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. رفترفت
  2. سیممرفت
  3. فراقرفت
  4. درمانیرفت
  5. آریرفت
  6. امیررفت
  7. اصلهرفت
  8. عنانشرفت
  9. انعامیرفت
  10. تومانمرفت
  11. گورورفت
  12. هوشرفت
  13. رفترفت
  14. رفترفت

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ ایرج میرزا

۲۲۶ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصیده‌ها (۳۶ شعر) قرار دارد.