غزل‌ها

شمارهٔ ۱۶ ایرج میرزا

مجموعه
غزل‌ها
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

باز روز آمد به پایان، شامِ دلگیر است و من

تا سحر سودایِ آن زلفِ چو زنجیر است و من

۱

دیگران سرمست در آغوشِ جانان خفته‌اند

آن که بیدارست هر شب، مرغِ شبگیر است و من

۲

گفته بودم «زودتر در راهِ عشقت جان دهم»

بعد از این تا زنده باشم، عُذرِ تأخیر است و من

۳

سُبحَه و سَجّاده و مُهری، مرتّب کرده شیخ

تا چه پیش آید خدایا، دامِ تزویر است و من

۴

از درِ شاهانِ عالَم لذتی حاصل نشد

بعد از این در کنجِ عُزلت، خدمتِ پیر است و من

۵

با چنین رعنا غزالی، خدعه‌ساز و عشوه‌باز

پنجه اندر پنجه کردن، قوّهٔ شیر است و من

۶

هر گرفتاری کند تدبیرِ استخلاصِ خویش

تا گرفتارش شوم، پیوسته تدبیر است و من

۷

مَنعَم از کوشش مکن ناصح، که آخر می‌رسم

یا به جانان یا به جان، میدانِ تقدیر است و من

۸

تا نویسم شمّه‌ای از شرحِ دردِ اشتیاق

از سرِ شب تا سحر، اسبابِ تحریر است و من

۹

شاه می‌خواهم که گوید در رخِ اعدایِ مُلک

قطع و فصلِ این دعاوی، کارِ شمشیر است و من

۱۰

در نظامِ امرِ کشور، در رواجِ خطِّ عشق

آن که بتواند سرافرازی کند، میر است و من

۱۱

خواجۀ اعظم نظام السّلطنه کز خدمتش

آن که نازد بر زمین و آسمان، تیر است و من

۱۲

پیشِ اربابِ هنر در یک دو بیت از این غزل

قافیه گر شایگان شد، عذر تقصیر است و من

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: است و منقافیه: ـیر۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • ردیف بلند (سه واژه یا بیشتر)

پایان مصرع‌ها

  1. منمن
  2. خفته‌اندمن
  3. دهممن
  4. شیخمن
  5. نشدمن
  6. عشوه‌بازمن
  7. خویشمن
  8. می‌رسممن
  9. اشتیاقمن
  10. ملکمن
  11. عشقمن
  12. خدمتشمن
  13. غزلمن

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ ایرج میرزا

۲۲۶ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزل‌ها (۱۶ شعر) قرار دارد.