قطعه‌ها

شمارهٔ ۳۸ - بهشت و دوزخ ایرج میرزا

مجموعه
قطعه‌ها
قالب
قطعه
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

رسول دید که جمعی گسسته افسارند

به چاره خواست کِشان رِبقَه در رِقاب کند

۱

بهشت و دوزخی آراست بهر بیم و اُمید

که دعوتِ همه بر مِنهَج صواب کند

۲

من از جحیم نترسم از آن که بار خدای

نه مطبخی است که در آتشم کباب کند

۳

ز مار و عقرب و آتش گزنده‌تر دارد

خدای خواهد اگر بنده را عذاب کند

۴

جحیم قهر الهی است کاندر این عالم

ترا به خوی بد و فعل بد عقاب کند

۵

به قدر وسعت فکر تو آن یگانه حکیم

سخن ز دوزخ و فردوس در کتاب کند

۶

برای ذوق تو شهوت پرست عبدالبطن

حدیث میوه و حوریّه و شراب کند

۷

از آن نماز که خود هیچ از آن نمی‌فهمی

خدا چه فایده و بهره اکتساب کند

۸

تفاخُری نبود مر خدایِ عالَم را

که چون تو ابلهی او را خدا حساب کند

۹

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: کندقافیه: ـاب۹ از ۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. افسارندکند
  2. امیدکند
  3. خدایکند
  4. داردکند
  5. عالمکند
  6. حکیمکند
  7. عبدالبطنکند
  8. نمی‌فهمیکند
  9. راکند

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ ایرج میرزا

۲۲۶ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قطعه‌ها (۸۹ شعر) قرار دارد.