قطعه‌ها

شمارهٔ ۵۸ - مادر ایرج میرزا

مجموعه
قطعه‌ها
قالب
قطعه
وزن
مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

پسر، رو قدر مادر دان که دایم

کشد رنج پسر بیچاره مادر

۱

برو بیش از پدر خواهش که خواهد

تو را بیش از پدر بیچاره مادر

۲

ز جان محبوب تر دارش که داردت

ز جان محبوب تر بیچاره مادر

۳

نگهداری کند نُه ماه و نُه روز

تو را چون جان به بر بیچاره مادر

۴

از این پهلو به آن پهلو نغلتد

شب از بیم خطر بیچاره مادر

۵

به وقت زادن تو مرگ خود را

بگیرد در نظر بیچاره مادر

۶

بشوید کهنه و آراید او را

چو کمتر کارگر بیچاره مادر

۷

تموز و دی تو را ساعت به ساعت

نماید خشک و تر بیچاره مادر

۸

اگر یک عطسه آید از دماغت

پرد هوشش ز سر بیچاره مادر

۹

اگر یک سرفه بی جا نمایی

خورد خون جگر بیچاره مادر

۱۰

برای این که شب راحت بخوابی

نخوابد تا سحر بیچاره مادر

۱۱

دو سال از گریۀ روز و شب تو

نداند خواب و خور بیچاره مادر

۱۲

چو دندان آوری رنجور گردی

کشد رنج دگر بیچاره مادر

۱۳

سپس چون پا گرفتی، تا نیفتی

خورد غم بیشتر بیچاره مادر

۱۴

تو تا یک مختصر جانی بگیری

کند جان، مختصر بیچاره مادر

۱۵

به مکتب چون روی تا بازگردی

بُوَد چشمش به در بیچاره مادر

۱۶

و گر یک ربع ساعت دیر آیی

شود از خود بدر بیچاره مادر

۱۷

نبیند هیچ کس زحمت به دنیا

ز مادر بیشتر، بیچاره مادر

۱۸

تمام حاصلش از زحمت اینست

که دارد یک پسر بیچاره مادر

۱۹

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: بیچاره مادرقافیه: ـر۱۹ از ۱۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. دایممادر
  2. خواهدمادر
  3. داردتمادر
  4. روزمادر
  5. نغلتدمادر
  6. رامادر
  7. رامادر
  8. ساعتمادر
  9. دماغتمادر
  10. نماییمادر
  11. بخوابیمادر
  12. تومادر
  13. گردیمادر
  14. نیفتیمادر

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ ایرج میرزا

۲۲۶ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قطعه‌ها (۸۹ شعر) قرار دارد.