قصاید

شمارهٔ ۹۴ - قصیده خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ایام خط فتنه به فرق جهان کشید

لن‌تفلحوا به ناصیهٔ انس و جان کشید

۱

دل‌ها به نیل رنگ‌رزان درکشید از آنک

غم داغ گازرانه بر اهل جهان کشید

۲

بر بوی یک نفس که همه ناتوانی است

ای مه چه گویی این همه محنت توان کشید

۳

هربار غم که در بنهٔ غیب سفته بود

دست قضا به بنگه آخر زمان کشید

۴

آزاده غرق غصه و سفله ز موج غم

آزاد رست و رخت امان بر کران کشید

۵

دریاست روزگار که هر گوش ماهیی

افکند بر کنار و صدف در میان کشید

۶

بس دل که چرخ سای و ستاره فسای بود

چرخش کمین گشاد و ستاره کمان کشید

۷

روز جهان کرا نکند دیدن ای فتی

خورشید چشم شب پره را میل از آن کشید

۸

از پای پیل حادثه‌وار است و دست برد

هرکس که اسب عافیتی زیر ران کشید

۹

خاقانیا نه طفلی ازین خاک توده چند

مرد آنکه خط نسخ بر این خاکدان کشید

۱۰

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: کشیدقافیه: ـان۹ از ۱۰ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«کشید» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. کشیدکشید
  2. آنککشید
  3. استکشید
  4. بودکشید
  5. غمکشید
  6. ماهییکشید
  7. بودکشید
  8. فتیکشید
  9. بردکشید
  10. چندکشید

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۲۲۴ شعر) قرار دارد.