غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۸۰ خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

دل جام جام، زهر غمان هر زمان کشد

ناکامِ جان نگر، که چه در کامِ جان کشد

۱

این کوهِ زهره دل که نهنگی است بحرکش

در نوش خنده بین که چه زهر غمان کشد

۲

بحر نهنگ‌دار غم از موج آتشین

دود سیاه بر صدف آسمان کشد

۳

مرغان روزگار نگر که‌اژدهای غم

گنجشک‌وارشان ز هوا در دهان کشد

۴

وآن کو به گوشه‌ای ز میانه کرانه کرد

هم گوشهٔ دلش ستم بی‌کران کشد

۵

مسکین درخت گندم از اندیشهٔ ملخ

ایمن نگردد ارچه سرش صد سنان کشد

۶

خاقانی ار زبان ز سخن بست حق اوست

چند از زبان نیافته سودی، زیان کشد

۷

هرچند سوزیان زبان است گرم و خشک

خط بر خط مزور این سوزیان کشد

۸

نای است بی‌زبان به لبش جان فرودمند

بربط زبان‌ور اَست عذاب از زبان کشد

۹

گر محرمان به کعبه کفن بر کتف کشند

او بر در خدای کفن در روان کشد

۱۰

از زرق دوستان تَبَعِ دشمنان شود

بر فرق دشمنان رقم دوستان کشد

۱۱

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: کشدقافیه: ـان۱۱ از ۱۱ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«کشد» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. کشدکشد
  2. بحرکشکشد
  3. آتشینکشد
  4. غمکشد
  5. کردکشد
  6. ملخکشد
  7. اوستکشد
  8. خشککشد
  9. فرودمندکشد
  10. کشندکشد
  11. شودکشد

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۴۰۱ شعر) قرار دارد.