قصاید

قصیدهٔ شمارهٔ ۸ - در مدح یکی از پادشاهان عصر عبید زاکانی

مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

چو شقهٔ شب عنبر نثار بگشایند

در سراچهٔ نیلی حصار بگشایند

۱

سپهر را تتق زرنگار بربندند

ز پیش پردهٔ گوهر نگار بگشایند

۲

به زخم تیغ مقیمان خطهٔ خاور

ولایت از سپه زنگبار بگشایند

۳

شکوفه‌ها که در آن لحظه چشم باز کنند

زبان به شکر نسیم بهار بگشایند

۴

چو غنچه‌ها کمر حسن بر میان بندند

هزار نعره ز جان هزار بگشایند

۵

چو بیدها به در آرند تیغها ز غلاف

چه خون که از جگر لاله‌زار بگشایند

۶

به ذوق روزهٔ یکساله شاهدان چمن

به جرعه‌های می خوشگوار بگشایند

۷

به لطف خون ز رگ ارغوان و شاهد گل

به نوک نشتر سر تیز خار بگشایند

۸

میان باغ خجالت کشند لاله و گل

اگر نقاب ز رخسار یار بگشایند

۹

هوای باغ و شمیم گل و نسیم بهار

گره ز طبع من دلفکار بگشایند

۱۰

مجاهزان طبیعت به دست باد صبا

هزار نافهٔ مشگ تتار بگشایند

۱۱

ز بهر عرض ثنا و دعای حضرت شاه

زبان سوسن و دست و چنار بگشایند

۱۲

مدبدان فلک را چو کار در بندند

بیمن رای شه کامکار بگشایند

۱۳

شکوه و باسش اگر بانگ بر زمانه زنند

زهم توالی لیل و نهار بگشایند

۱۴

وگر به قهر نگاهی کنند بر افلاک

ز هفت بختی گردون قطار بگشایند

۱۵

چو برق تیغ بر اعدای او زبانه زند

زبان دوست به صد زینهار بگشایند

۱۶

به روز رزم غلامان او چو قهر کنند

ز حد قاهره تا قندهار بگشایند

۱۷

به کینه چون کمر کارزار دربندند

به حمله صد گره از کوهسار بگشایند

۱۸

هزار قلعه رویین اگر به پیش آید

به زور بازوی خنجر گذار بگشایند

۱۹

جهان پناها با آنکه تیغ و بازوی تو

مدار این فلک بی مدار بگشایند

۲۰

به لطف دست و دلت هر دمی جهانی را

زبند حادثهٔ روزگار بگشایند

۲۱

مبارزان توغران روند بر سر خصم

چو شیر را که برای شکار بگشایند

۲۲

همه دعای تو یابند بر جریدهٔ من

چو روزنامه به روز شمار بگشایند

۲۳

همیشه تا بد و نیک از قضای حق دانند

چو عاقلان نظر اعتبار بگشایند

۲۴

تو کامران و پیاپی مدبران قضا

به روی تو، در هر اختیار بگشایند

۲۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: بگشایندقافیه: ـار۲۵ از ۲۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

پایان مصرع‌ها

  1. بگشایندبگشایند
  2. بربندندبگشایند
  3. خاوربگشایند
  4. کنندبگشایند
  5. بندندبگشایند
  6. غلافبگشایند
  7. چمنبگشایند
  8. گلبگشایند
  9. گلبگشایند
  10. بهاربگشایند
  11. صبابگشایند
  12. شاهبگشایند
  13. بندندبگشایند
  14. زنندبگشایند

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ عبید زاکانی

۲۸۰ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۴۲ شعر) قرار دارد.