مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۵۷ - دزد خانه پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

حکایت کرد سرهنگی به کسری

که دشمن را ز پشت قلعه راندیم

۱

فراریهای چابک را گرفتیم

گرفتاران مسکین را رهاندیم

۲

به خون کشتگان، شمشیر شستیم

بر آتشهای کین، آبی فشاندیم

۳

ز پای مادران کندیم خلخال

سرشک از دیدهٔ طفلان چکاندیم

۴

ز جام فتنه، هر تلخی چشیدیم

همان شربت به بدخواهان چشاندیم

۵

بگفت این خصم را راندیم، اما

یکی زو کینه‌جو تر، پیش خواندیم

۶

کجا با دزد بیرونی درافتیم

چو دزد خانه را بالا نشاندیم

۷

ازین دشمن در افکندن چه حاصل

چو عمری با عدوی نفس ماندیم

۸

ز غفلت، زیر بار عجب رفتیم

ز جهل، این بار را با خود کشاندیم

۹

نداده ابره را از آستر فرق

قبای زندگانی را دراندیم

۱۰

درین دفتر، به هر رمزی رسیدیم

نوشتیم و به اهریمن رساندیم

۱۱

دویدیم استخوانی را ز دنبال

سگ پندار را از پی دواندیم

۱۲

فسون دیو را از دل نهفتیم

برای گرگ، آهو پروراندیم

۱۳

پلنگی جای کرد اندر چراگاه

همانجا گلهٔ خود را چراندیم

۱۴

ندانستیم فرصت را بدل نیست

ز دام، این مرغ وحشی را پراندیم

۱۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـاندیم۱۵ از ۱۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. کسریراندیم
  2. گرفتیمرهاندیم
  3. شستیمفشاندیم
  4. خلخالچکاندیم
  5. چشیدیمچشاندیم
  6. اماخواندیم
  7. درافتیمنشاندیم
  8. حاصلماندیم
  9. رفتیمکشاندیم
  10. فرقدراندیم
  11. رسیدیمرساندیم
  12. دنبالدواندیم
  13. نهفتیمپروراندیم
  14. چراگاهچراندیم

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.