غزلیات

غزل شمارهٔ ۱ سعدی

شاعر
سعدی
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور)

اوّلِ دفتر به نام ایزدِ دانا

صانِع، پروردگار، حیِّ توانا

۱

اکبر و اعظم، خدایِ عالم و آدم

صورتِ خوب آفرید و سیرتِ زیبا

۲

از دَرِ بخشندگی و بنده‌نوازی

مرغِ هوا را نصیب و ماهیِ دریا

۳

قسمتِ خود می‌خورند، مُنعِم و درویش

روزیِ خود می‌برند پشّه و عَنقا

۴

حاجتِ موری به علمِ غیب بداند

در بُنِ چاهی به زیرِ صخرهٔ صَمّا

۵

جانور از نطفه می‌کند، شکر از نی

برگِ تر از چوبِ خشک و چشمه ز خارا

۶

شربتِ نوش آفرید از مگسِ نَحْل

نَخل تناور کند ز دانهٔ خرما

۷

از همگان بی‌نیاز و بر همه مشفق

از همه عالم نهان و بر همه پیدا

۸

پرتوِ نورِ سُرادِقاتِ جَلالش

از عظمت، ماورایِ فکرتِ دانا

۹

خود، نه زبان در دهانِ عارفِ مدهوش

حمد و ثنا می‌کند، که موی بر اعضا

۱۰

هر که نداند سپاسِ نعمتِ امروز

حیف خورد، بر نصیبِ رحمتِ فردا

۱۱

بار خدایا! مُهَیْمِنی و مُدَبِّر

وز همه عیبی مقدّسی و مُبَرّا

۱۲

ما نتوانیم، حَقِ حَمدِ تو گفتن

با همه کَرّوبیانِ عالمِ بالا

۱۳

سعدی از آن جا که فهمِ اوست سخن گفت

وَر نه کمالِ تو، وَهْم، کی رسد آن جا؟

۱۴

واژگان دشوار

عارف
کسی که به شناخت حق دست یافته یا در پی آن است؛ صاحب معرفت.

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـا۱۴ از ۱۴ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

پایان مصرع‌ها

  1. داناتوانا
  2. آدمزیبا
  3. بنده‌نوازیدریا
  4. درویشعنقا
  5. بداندصما
  6. نیخارا
  7. نحلخرما
  8. مشفقپیدا
  9. جلالشدانا
  10. مدهوشاعضا
  11. امروزفردا
  12. مدبرمبرا
  13. گفتنبالا
  14. گفتجا

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ سعدی

۲٬۰۱۰ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۶۳۷ شعر) قرار دارد.