غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۲ عطار

شاعر
عطار
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

روز و شب چون غافلی از روز و شب

کی کنی از سر روز و شب طرب

۱

روی او چون پرتو افکند اینت روز

زلف او چون سایه انداخت اینت شب

۲

گه کند این پرتو آن سایه نهان

گه کند این سایه آن پرتو طلب

۳

صد هزاران محو در اثبات هست

صد هزار اثبات در محو ای عجب

۴

چون تو در اثبات اول مانده‌ای

مانده‌ای از ننگِ خود ، سر در کَنَب

۵

تا نمیری و نگردی زنده باز

صد هزاران بار هستی بی ادب

۶

هر که او جایی فرود آمد همی

هست او را مرددون‌همت لقب

۷

چون ز پرده اوفتادی می‌شتاب

تا ابد هرگز مزن دم بی‌طلب

۸

طالب آن باشد که جانش هر نفس

تشنه‌تر باشد ولیکن بی سبب

۹

نه سبب نه علتش باشد پدید

نه بود از خود نه از غیرش نسب

۱۰

چون نباشد او صفت چون باشدش

خود همه اوست اینت کاری بوالعجب

۱۱

گر تو را باید که این سر پی بری

خویش را از سلب او سازی سلب

۱۲

بر کنار گنج ماندی خاک بیز

در میان بحر ماندی خشک لب

۱۳

چون رطب آمد غرض از استخوان

استخوان تا چند خائی بی رطب

۱۴

هین شراب صرف درکش مردوار

پس دو عالم پر کن از شور و شعب

۱۵

مست جاویدان شو و فانی بباش

تا شوی جاوید آزاد از تعب

۱۶

چون تو آزاد آیی از ننگ وجود

راستت آن وقت گیرد حکم چپ

۱۷

از دم آن کس که این می نوش کرد

دوزخ سوزنده را بگرفت تب

۱۸

همچو عطار این شراب صاف عشق

نوش کن از دست ساقی عرب

۱۹

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـب۱۸ از ۱۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. شبطرب
  2. روزشب
  3. نهانطلب
  4. هستعجب
  5. مانده‌ایکنب
  6. بازادب
  7. همیلقب
  8. می‌شتاببی‌طلب
  9. نفسسبب
  10. پدیدنسب
  11. باشدشبوالعجب
  12. بریسلب
  13. بیزلب
  14. استخوانرطب

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ عطار

۵٬۰۱۵ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۸۵۲ شعر) قرار دارد.