غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۹۶ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن (مضارع مثمن اخرب)

چون سرو، کلفتی چند پیچیده‌اند بر ما

بار دگر نداریم، دل چیده‌اند بر ما

۱

بر یک نفس نشاید تکلیف صد فغان بست

نی‌های این نیستان نالیده‌اند بر ما

۲

چون گوهر از چه جرأت زین ورطه سر برآریم؟

امواج آستین‌ها مالیده‌اند بر ما

۳

در عرصه‌گاهِ عبرت، چون رنگِ امتحانیم

هرجاست دست و تیغی، یازیده‌اند بر ما

۴

ای دانه! چند نالی از آسیای گردون؟

ما را ته زمین هم ساییده‌اند بر ما

۵

انسان نشانِ طعن است در کارگاهِ ابرام

عالم سریشمی کرد، چسبیده‌اند بر ما

۶

جاه از شکستِ چینی بر فقر غالب افتاد

یاران ز سایهٔ مو، چربیده‌اند بر ما

۷

تا جبهه نقشِ پا نیست، زحمت ز ما جدا نیست

آخر چو گردنِ شمع، سر دیده‌اند بر ما

۸

صبحِ جنون‌بهاریم، رسوای اعتباریم

چاک قبای امکان پوشیده‌اند بر ما

۹

نومیدی از دو عالم، افسونگرِ تسلی‌ست

روغن ز سودنِ دست، مالیده‌اند بر ما

۱۰

آیینهٔ یقینیم، اما به مُلکِ اوهام

گَردِ هزار تمثال، پاشیده‌اند بر ما

۱۱

در خرقهٔ گدایان جز شرم نیست چیزی

بهر چه این سگی‌چند غریده‌اند بر ما؟

۱۲

بیدل چه سِحرکاری‌ست کاین زاهدان خودبین

آیینه در مقابل، خندیده‌اند بر ما؟

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: اند بر ماقافیه: ـیده۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«اند بر ما» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • ردیف بلند (سه واژه یا بیشتر)
  • ردیف با نیم‌فاصله به واژه چسبیده است؛ ممکن است جزئی از خود واژه باشد

پایان مصرع‌ها

  1. ماما
  2. بستما
  3. برآریمما
  4. امتحانیمما
  5. گردونما
  6. ابرامما
  7. افتادما
  8. نیستما
  9. اعتباریمما
  10. تسلی‌ستما
  11. اوهامما
  12. چیزیما
  13. خودبینما

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.