غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۳۹۶ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

تا بگذرم به صد سر و گردن ز آسمان

مشتی به جبهه مالم از آن خاک آستان

۱

زین محفل جنون چقدر ربط می‌دهد

آیینه محو حیرت و تمثال پر فشان

۲

غافل مشو ز ساز نیستان اعتبار

بی‌مغز نیست ناله کش درد استخوان

۳

عرفان به‌کسب علم میسر نمی‌شود

از سرمه روشنی نبرد چشم سرمه‌دان

۴

از سیر ریشه گیر عیار کمال تخم

آیینهٔ حقیقت دل نیست جز زبان

۵

سرکن به کج ادایی ابنای روزگار

آتش مزن به راستی از طبع بدگمان

۶

زنهار از تواضع دشمن مخور فریب

بر شیشه ظلم سنگ جز افتادگی مدان

۷

سیر شکسته رنگی ما هم غنیمت است

دارد شکفتنی به رگ و ربشه زعفران

۸

تنزیه خواهی از در تشبیه نگذری

رنگست عالمی ‌که ز بو می‌دهد نشان

۹

یک ناوک تو بی‌اثر موج می نبود

خواندیم خط ساغر از آن حلقهٔ کمان

۱۰

ناموس آگهی چقدر عجز پرورست

کوه است سایهٔ مژه بر چشم پاسبان

۱۱

آب بقای ما الم مرگ تلخ‌کرد

سود هوس زیان شد از اندیشهٔ زیان

۱۲

خون خور به فقر و بار دل دوستان مباش

در عرض احتیاج نفس می‌شود گران

۱۳

یوسف توان خرید به مژگان‌ گشودنی

آیینه باش جلوه متاعست کاروان

۱۴

محمل به دوش اشک ازین عبرت انجمن

بیدل چو شمع می‌بردم چشم خونچکان

۱۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـان۱۵ از ۱۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. آسمانآستان
  2. می‌دهدفشان
  3. اعتباراستخوان
  4. نمی‌شودسرمه‌دان
  5. تخمزبان
  6. روزگاربدگمان
  7. فریبمدان
  8. استزعفران
  9. نگذرینشان
  10. نبودکمان
  11. پرورستپاسبان
  12. تلخ‌کردزیان
  13. مباشگران
  14. گشودنیکاروان

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.