غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۴۲ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

پُر تشنه است حرص فضولی‌کمین ما

یارب! عرق به خاک نریزد جبین ما

۱

آه از حلاوت سخن و خلق بی‌تمیز

آتش به خانهٔ که زند انگبین ما؟

۲

عمری‌ست با خیال گروتاز پهلویم

گردون به رخش موج گهر بست زین ما

۳

غیر از شکست چینی دل کاین زمان دمید

مویی نداشت خامهٔ نقاش چین ما

۴

پیغام عجز سرمه‌نوا با که می‌رسد؟

شاید مگس به پنبه رساند طنین ما

۵

حرفی نشد عیان که توان خواند و فهم کرد

بی‌خامه بود منشی خط جبین ما

۶

یارب! زمین نرم چه سازد به نقش پا؟

داغ گذشتگان نکنی دلنشین ما

۷

بشکسته‌ایم دامن وحشت چو گردباد

دستی بلند کرد ز چین، آستین ما

۸

چندان نمک نداشت، به‌خود چشم دوختن

صد آفرین به غفلت غیرآفرین ما

۹

در ملک نیستی چه تصرف کند کسی؟

عنقا گم است در پی نام نگین ما

۱۰

گشتیم داغ خلوت محفل ولی چو شمع

خود را ندید غفلت آیینه‌بین ما

۱۱

برخاستن ز شرم ضعیفی, چه ممکن است؟

بیدل! غبار نم‌زده دارد زمین ما

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: ماقافیه: ـین۱۲ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ما» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. ماما
  2. بی‌تمیزما
  3. پهلویمما
  4. دمیدما
  5. می‌رسدما
  6. کردما
  7. پاما
  8. گردبادما
  9. دوختنما
  10. کسیما
  11. شمعما
  12. استما

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.