غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۴۳ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

بی‌ریشه سوخت مزرع آه حزین ما

درد دلی نکاشت قضا در زمین ما

۱

شهرت‌نوایی هوس نام‌، سرمه‌خوست

چینی به مو رسید، ز نقش نگین ما

۲

گشتیم خاک و محو نگردید سرنوشت

خط می‌کشد غبار هنوز از جبین ما

۳

فرصت کفیل‌ سیر تأمل نمی‌شود

آتش زده‌ست صفحهٔ نظم متین ما

۴

جز در غبار شیشهٔ ساعت نیافته

رفتار کاروان شهور و سنین ما

۵

ناموس راز فقر و غنا در حجاب ماند

دامن به چیدنی نشکست آستین ما

۶

جمعیت دل است مدارای کفر هم

چون سبحه کوچه داد به زنّار، دین ما

۷

خورشید در کنار و به شب غوطه خورده‌ایم

آه از سیاهی نظر دوربین ما

۸

چون شمع، پیش از آن‌که شویم آشیان داغ

آتش فتاده بود پی انگبین ما

۹

تا کی شود جنون نفسی فارغ از تلاش؟

آیینه سوخت از نفس واپسین ما

۱۰

خواهد به شکل قامت خم‌گشته برگشود

بسته‌ست زندگی کمر ما به کین ما

۱۱

بیدل! مباش ممتحن وهم زندگی

چین کمند مقصد عمر از کمین ما

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: ماقافیه: ـین۱۲ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ما» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. ماما
  2. سرمه‌خوستما
  3. سرنوشتما
  4. نمی‌شودما
  5. نیافتهما
  6. ماندما
  7. همما
  8. خورده‌ایمما
  9. داغما
  10. تلاشما
  11. برگشودما
  12. زندگیما

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.