غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۳۵ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

چون شمع ز آتشی که وفا زد به جان ما

بال هماست بر سر ما استخوان ما

۱

عمری‌ست هرزه تازی اشک روان ما

کو گرد حیرتی که بگیرد عنان ما؟

۲

شمشیر آب‌دادهٔ زنگ ملامتیم

باشد درشت‌گویی مردم فسان ما

۳

ما را نظر به فیض نسیم بهار نیست

اشک است شبنم گل رنگ خزان ما

۴

این رشته تا به حشر مبیناد کوتهی

شمعی‌ست درگرفتهٔ نامت زبان ما

۵

چشم تری به گوشهٔ دل واخزیده‌ایم

شبنم‌صفت ز غنچه بس است آشیان ما

۶

شمع از حدیث شعله نبرد‌ه‌ست صرفه‌ای

آتش مزن به خویش‌، مشو ترجمان ما

۷

لخت جگر به دیدهٔ ما رنگ اشک ریخت

یاقوت آب‌گشته طلب کن ز کان ما

۸

از درد نارسایی پرواز ما مپرس

چون نی گره شده‌ست به صدجا فغان ما

۹

در شعله‌زار داغ هوا نیز آتش است

ای باد صبح! نگذری از بوستان ما

۱۰

از رنگ رفته، گرد سراغی پدید نیست

پی باخته‌ست وحشت خون روان ما

۱۱

صبح نفس‌متاع جهان ندامتیم

ناچیده رفته است به غارت دکان ما

۱۲

بیدل! ره دیار فنا بس‌که روشن است

چون شمع چشم‌بسته رود کاروان ما

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: ماقافیه: ـان۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ما» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. ماما
  2. ماما
  3. ملامتیمما
  4. نیستما
  5. کوتهیما
  6. واخزیده‌ایمما
  7. صرفه‌ایما
  8. ریختما
  9. مپرسما
  10. استما
  11. نیستما
  12. ندامتیمما
  13. استما

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.