غزلیات

غزل شمارهٔ ۵۵۶ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

دارم ز نفس ناله‌که جلاد من این است

در وحشتم از عمرکه صیاد من این است

۱

برداشته چون بو روان دانهٔ اشکی

آوارهٔ دشت تپشم‌، زاد من این است

۲

مدهوش تغالکدهٔ ابروی یارم

جامی‌که مرا می‌برد از یاد من این است

۳

چون صبح به‌گرد رم فرصت نفسم سوخت

آن سرمه‌که شد رهزن فریاد من این است

۴

سنگی به جگر بسته‌ام از سختی ایام

آیینه‌ام و جوهر فولاد من این است

۵

هم صحبت‌.بخت سیه از فکر بلندم

در باغ هوس سایهٔ شمشاد من این است

۶

چشمی نشد آیینهٔ‌کیفیت رنگم

شخص سخنم، صورت بنیاد من این است

۷

دارم به دل از هستی‌- موهوم غباری

ای سیل بیا خانهٔ آباد من این است

۸

هر ناله‌، به رنگ دگرم‌، می‌برد از خویش

در مکتب غم‌، سیلی استاد من این است

۹

دست مژه برداشتنم، عرض تمناست

حیرت زده‌ام شوخی فریاد من این است

۱۰

از الفت دل چاره ندارم چه توان‌کرد

دام و قفس طایر آزاد من این است

۱۱

با هر نفسم لخت دلی می‌رود از خوبش

جان می‌کنم. و تیشهٔ فرهاد من این است

۱۲

هر حرف که آید بسه لبم نام تو باشد

از نسخهٔ هستی‌، سبق یاد من این است

۱۳

گردی شوم وگوشهٔ دامان تو‌گیرم

گر بخت به فریاد رسد داد من این است

۱۴

چون اشک ز سرگشتی‌ام نیست رهایی

بیدل چه‌کنم نشئهٔ ایجاد من این است

۱۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: من این استقافیه: ـاد۱۵ از ۱۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • ردیف بلند (سه واژه یا بیشتر)

پایان مصرع‌ها

  1. استاست
  2. اشکیاست
  3. یارماست
  4. سوختاست
  5. ایاماست
  6. بلندماست
  7. رنگماست
  8. غباریاست
  9. خویشاست
  10. تمناستاست
  11. توان‌کرداست
  12. خوبشاست
  13. باشداست
  14. تو‌گیرماست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.