غزلیات

غزل شمارهٔ ۶۲۳ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلن مفاعیلن فاعلن مفاعیلن (مقتضب مثمن مطوی مقطوع)

در سایه‌ای‌ابرو نگهت مست و خرابست

چون تیغ ز سر درگذرد عالم آبست

۱

عاشق به چه امید زند فال تماشا

در عالم نیرنگ توتا جلوه نقابست

۲

یک غنچهٔ بیدار ندارد چمن دهر

شاخ‌گل این باغ سراسر رگ خوابست

۳

ما غرقهٔ توفان خیالیم وگرنه

این بحر تنک‌مایه‌تر از موج سرابست

۴

یک دیدهٔ تر بیش نداریم چو شبنم

در قافلهٔ ما همه مینای‌گلابست

۵

پروانهٔ‌کامل ادب پای چراغیم

درکشور ما بال و پر ریخته بابست

۶

فرصت‌طلبی لازم انجم وفا نیست

تا بسمل ماگرم تپش‌گشت‌کبابست

۷

بی‌مغز بود دانهٔ کشت امل دهر

در رشته‌موج ارگهری هست حبابست

۸

عبرتگه امکان نبود جای اقامت

در دیده نگه را همه دم پا به رکابست

۹

در عشق به معموری دل غره مباشید

هرجا قدم سیل رسیده‌ست خرابست

۱۰

بیداری بختم زگل آبله پایی‌ست

تا غنچه بود دیدهٔ امید به خوابست

۱۱

چون جوهرآیینه زحیرت همه خشکیم

هرچند رگ و ریشهٔ ما در دل آبست

۱۲

جز سوز وگداز از پر پروانه نخواندیم

این صفحهٔ آتش زده جزو چه‌کتابست

۱۳

بیدل ز سخنهای،‌ تو مست است شنیدن

تحریک زبان قلمت موج شرابست

۱۴

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـابست۱۲ از ۱۴ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. خرابستآبست
  2. تماشانقابست
  3. دهرخوابست
  4. وگرنهسرابست
  5. شبنممینای‌گلابست
  6. چراغیمبابست
  7. نیستتپش‌گشت‌کبابست
  8. دهرحبابست
  9. اقامترکابست
  10. مباشیدخرابست
  11. پایی‌ستخوابست
  12. خشکیمآبست
  13. نخواندیمچه‌کتابست
  14. شنیدنشرابست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.