غزلیات

غزل شمارهٔ ۷۱۸ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

درین‌گلشن دو روزت خنده‌کاریست

مبادا غره‌گردی گل بهاری‌ست

۱

برافشان بر هوس دامان‌و بگذر

که در جیب نفس نقد نثاری‌ست

۲

هم از بست وگشاد چشم دریاب

که اجزای جهان لیل و نهاری‌ست

۳

ودیعتها ز سر باید اداکرد

به ره‌گر پاگذاری حقگزاری‌ست

۴

حریف پاکبازان وفا باش

که جز سر هرچه بازی بدقماری‌ست

۵

به‌صد دست حمایت بایدت سوخت

چراغ زندگی یک سر چناری‌ست

۶

ز خاکستر امان می‌جوید آتش

چوهستی‌باکفن‌جوشد حصاری‌ست

۷

هنوزت دیده کم دارد سفیدی

زمان وصل یوسف انتظاری‌ست

۸

حذر، ای شمع از این محفل‌که اینجا

بقدر سر بریدن سرشماری‌ست

۹

من و ما نسخهٔ تحقیق هستی

خطی داردکه آن لوح مزاری‌ست

۱۰

جهان مجنون سودای نقاب است

ازین غافل که لیلی بی‌عماری‌ست

۱۱

مباشید از خواص جاه غافل

بجنگید ای خروس‌آن‌، تاجداری‌ست

۱۲

وقار پیری ازگردون مجویید

که طفلی عاشق دامن‌سواری‌ست

۱۳

چه فقر وکو غنا عام است رحمت

ز خشک‌وتر مگو‌چشمه‌ساری‌ست

۱۴

غبارت چون سحرگر اوج‌گیرد

فلکها پایمال خاکساری‌ست

۱۵

به هستی‌بیدل‌مفلس‌چه‌لافد

ز قلقل شیشهٔ بی‌باده عاری‌ست

۱۶

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: ستقافیه: ـاری۱۶ از ۱۶ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ست» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • ردیف با نیم‌فاصله به واژه چسبیده است؛ ممکن است جزئی از خود واژه باشد
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. خنده‌کاریستبهاری‌ست
  2. بگذرنثاری‌ست
  3. دریابنهاری‌ست
  4. اداکردحقگزاری‌ست
  5. باشبدقماری‌ست
  6. سوختچناری‌ست
  7. آتشحصاری‌ست
  8. سفیدیانتظاری‌ست
  9. اینجاسرشماری‌ست
  10. هستیمزاری‌ست
  11. استبی‌عماری‌ست
  12. غافلتاجداری‌ست
  13. مجوییددامن‌سواری‌ست
  14. رحمتمگو‌چشمه‌ساری‌ست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.