قطعه‌ها

شمارهٔ ۴ - کارگر و کارفرما ایرج میرزا

مجموعه
قطعه‌ها
قالب
قطعه
وزن
مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

شنیدم کارفرمایی نظر کرد

ز روی کِبر و نَخوَت کارگر را

۱

روانِ کارگر از وی بیازرد

که بس کوتاه دانست آن نظر را

۲

بگفت ای گنج وَر این نَخوَت از چیست

چو مُزدِ رنج بخشی رنج بر را

۳

من از آن رَنج بُر گشتم که دیگر

نبینم رویِ کبرِ گنج وَر را

۴

تو از من زورخواهی من ز تو زر

چه مِنَّت داشت باید یکدِگر را

۵

تو صَرفِ من نُمایی بَدرَۀ سیم

مَنَت تابِ رَوان نورِ بَصَر را

۶

منم فرزندِ این خورشیدِ پُر نور

چو گُل بالایِ سر دارم پدر را

۷

مُدامَش چَشمِ روشن باز باشد

که بیند زورِ بازویِ پسر را

۸

زنی یک بیل اگر چون من در این خاک

بگیری با دو دستِ خود کمر را

۹

نهالِ سعی بنشانم در این باغ

که بی مِنَّت از آن چینَم ثَمَر را

۱۰

نخواهم چون شرابِ کَس به خواری

خورَم با کامِ دل خونِ جگر را

۱۱

ز من زور و ز تو زر، این به آن در

کُجا باقی است جا عُجَب و بَطَر را؟

۱۲

فشانَم از جَبین گوهر در آن خاک

ستانَم از تو پاداشِ هنر را

۱۳

نه باقی دارد این دفتر نه فاضِل

گُهر دادی و پس دادم گُبَر را

۱۴

به کس چون رایگان چیزی نبخشند

چه کِبر است این خَداوندانِ زر را

۱۵

چرا به یکدِگر مِنَّت گذارند

چو محتاجند مَردُم یکدِگر را

۱۶

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: راقافیه: ـر۱۶ از ۱۶ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. کردرا
  2. بیازردرا
  3. چیسترا
  4. دیگررا
  5. زررا
  6. سیمرا
  7. نوررا
  8. باشدرا
  9. خاکرا
  10. باغرا
  11. خواریرا
  12. دررا
  13. خاکرا
  14. فاضلرا

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ ایرج میرزا

۲۲۶ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قطعه‌ها (۸۹ شعر) قرار دارد.