قصاید

شمارهٔ ۷۳ - قصیده خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)

سرورانی که مرا تاج سرند

از سر قدر همه تاجورند

۱

به لقا و به لقب عالم را

عز اسلام و ضیاء بصرند

۲

آدمی نفس و ملایک نفس‌اند

پادشا سار و پیمبر سیرند

۳

برتر از نقطهٔ خاک‌اند به ذات

نه به پرگار نه افلاک درند

۴

به همم صاحب صدر فلک‌اند

به قلم نائب حکم قدرند

۵

به نی عسکری ملک طراز

عسکر آرای ملوک بشرند

۶

تا دوات همه پر نیشکر است

همه شیران گرو نیشکرند

۷

تب برد شیر و پناهد سوی نی

تا به نی بو که تب او ببرند

۸

سفرهٔ مائده پرداز همه است

تا همه سفره نشین سفرند

۹

خوانشان خوانچهٔ خورشید سزد

که به همت همه عیسی هنرند

۱۰

که گهی خوردی ترکان طلبند

که همه در رخ ترکان نگرند

۱۱

همه ترکان فلک را پس از این

خلق تتماجی ایشان شمرند

۱۲

خورد ترکانه عجب می‌سازند

هندویی دو که مرا طبخ گرند

۱۳

گرچه محور سپرد قرصهٔ خور

قرص خوربین که به محور سپرند

۱۴

هندوانند سپر ساز از سیم

لیک دارندهٔ تیر خزرند

۱۵

به سر تیغ به صد پاره کنند

چون به تیرش به سر بار برند

۱۶

هندوان بینی در مطبخ من

که چو دیلم همه سیمین سپرند

۱۷

خورشی کرده به تیر است و به تیغ

تا بزرگان به سر نیزه خورند

۱۸

این چنین ماحضری ساخته شد

که دو عالم ببرش مختصرند

۱۹

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـرند۱۹ از ۱۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

پایان مصرع‌ها

  1. سرندتاجورند
  2. رابصرند
  3. نفس‌اندسیرند
  4. ذاتدرند
  5. فلک‌اندقدرند
  6. طرازبشرند
  7. استنیشکرند
  8. نیببرند
  9. استسفرند
  10. سزدهنرند
  11. طلبندنگرند
  12. اینشمرند
  13. می‌سازندگرند
  14. خورسپرند

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۲۲۴ شعر) قرار دارد.