قطعات

شمارهٔ ۱۴۳ - در مدح مظفر الدین قزل ارسلان ایلدگز خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
قطعات
قالب
قطعه
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای تاجدار خسرو مغرب که شاه چرخ

در مشرقین ز جاه تو کسب ضیا کند

۱

درگاه توست قبلهٔ پاکان و جان من

الا طواف قبلهٔ پاکان کجا کنند

۲

تن را سجود کعبه فریضه است و نقص نیست

گر دیده را ز دیدن کعبه جدا کند

۳

گر تن به قرب کعبه نگشت آشنا رواست

باید که جان به قرب سجود آشنا کند

۴

از تن نماز خدمت اگر فوت شد کنون

جان هم سجود سهو برد هم قضا کند

۵

تن چو رسد به خدمت کی زیبد از مسیح

کو خوک را به مسجد اقصی رها کند

۶

گر جان به خدمت است تن ار نیست گو مباش

دل مهره یافت مار تمنا چرا کند

۷

چون مشک چین تو داری ز آهوی چین مپرس

آه به چین به است که سنبل چرا کند

۸

گرچه به سیر مشک شناسند لیک مرد

چون مشک یافت سیر گزیند خطا کند

۹

دیوان و جان دو تحفه فرستاده‌ام به تو

گردون براین دو تحفهٔ غیبی ثنا کند

۱۰

دیوان من به سمع تو در دری دهد

جانم صفات بزم تو ز اوج سما کند

۱۱

ای آسمانت کرده زمین بوس و تا ابد

هم آسمان ز خاک درت توتیا کند

۱۲

بادت بقای خضر که تا خضر از این جهان

صد سال آن جهانت شمار بقا کند

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: کندقافیه: ـا۱۲ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. چرخکند
  2. منکنند
  3. نیستکند
  4. رواستکند
  5. کنونکند
  6. مسیحکند
  7. مباشکند
  8. مپرسکند
  9. مردکند
  10. توکند
  11. دهدکند
  12. ابدکند
  13. جهانکند

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قطعات (۳۶۲ شعر) قرار دارد.