غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۷۲۹ مولانا

شاعر
مولانا
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

اگر چه شرط نهادیم و امتحان کردیم

ز شرط‌ها بگذشتیم و رایگان کردیم

۱

اگر چه یک طرف از آسمان زمینی شد

نه پاره پاره زمین را هم آسمان کردیم

۲

اگر چه بام بلندست آسمان مگریز

چه غم خوری ز بلندی چو نردبان کردیم

۳

پرت دهیم که چون تیر بر فلک بپری

اگر ز غم تن بیچاره را کمان کردیم

۴

اگر چه جان مدد جسم شد کثیفی یافت

لطافتش بنمودیم و باز جان کردیم

۵

اگر تو دیوی ما دیو را فرشته کنیم

وگر تو گرگی ما گرگ را شبان کردیم

۶

تو ماهیی که به بحر عسل بخواهی تاخت

هزار بارت از آن شهد در دهان کردیم

۷

اگر چه مرغ ضعیفی بجوی شاخ بلند

بر این درخت سعادت که آشیان کردیم

۸

بگیر ملک دو عالم که مالک الملکیم

بیا به بزم که شمشیر در میان کردیم

۹

هزار ذره از این قطب آفتابی یافت

بسا قراضه قلبی که ماش کان کردیم

۱۰

بسا یخی بفسرده کز آفتاب کرم

فسردگیش ببردیم و خوش روان کردیم

۱۱

گر آب روح مکدر شد اندر این گرداب

ز سیل‌ها و مددهاش خوش عنان کردیم

۱۲

چرا شکفته نباشی چو برگ می لرزی

چه ناامیدی از ما که را زیان کردیم

۱۳

بسا دلی که چو برگ درخت می لرزید

به آخرش بگزیدیم و باغبان کردیم

۱۴

الست گفتیم از غیب و تو بلی گفتی

چه شد بلی تو چون غیب را عیان کردیم

۱۵

پنیر صدق بگیر و به باغ روح بیا

که ما بلی تو را باغ و بوستان کردیم

۱۶

خموش باش که تا سر به سر زبان گردی

زبان نبود زبان تو ما زبان کردیم

۱۷

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: کردیمقافیه: ـان۱۷ از ۱۷ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«کردیم» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. کردیمکردیم
  2. شدکردیم
  3. مگریزکردیم
  4. بپریکردیم
  5. یافتکردیم
  6. کنیمکردیم
  7. تاختکردیم
  8. بلندکردیم
  9. الملکیمکردیم
  10. یافتکردیم
  11. کرمکردیم
  12. گردابکردیم
  13. لرزیکردیم
  14. لرزیدکردیم

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ مولانا

۶٬۳۲۹ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۳٬۲۳۰ شعر) قرار دارد.