غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۹۴ مولانا

شاعر
مولانا
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

بریده شد از این جوی جهان آب

بهارا بازگرد و وارسان آب

۱

از آن آبی که چشمه خضر و الیاس

ندیدست و نبیند آن چنان آب

۲

زهی سرچشمه‌ای کز فر جوشش

بجوشد هر دمی از عین جان آب

۳

چو باشد آب‌ها نان‌ها برویند

ولی هرگز نرست ای جان ز نان آب

۴

برای لقمه‌ای نان چون گدایان

مریز از روی فقر ای میهمان آب

۵

سراسر جمله عالم نیم لقمه‌ست

ز حرص نیم لقمه شد نهان آب

۶

زمین و آسمان دلو و سبویند

برون‌ست از زمین و آسمان آب

۷

تو هم بیرون رو از چرخ و زمین زود

که تا بینی روان از لامکان آب

۸

رهد ماهی جان تو از این حوض

بیاشامد ز بحر بی‌کران آب

۹

در آن بحری که خضرانند ماهی

در او جاوید ماهی جاودان آب

۱۰

از آن دیدار آمد نور دیده

از آن بام‌ست اندر ناودان آب

۱۱

از آن باغ‌ست این گل‌های رخسار

از آن دولاب یابد گلستان آب

۱۲

از آن نخل‌ست خرماهای مریم

نه ز اسباب‌ست و زین ابواب آن آب

۱۳

روان و جانت آنگه شاد گردد

کز این جا سوی تو آید روان آب

۱۴

مزن چوبک دگر چون پاسبانان

که هست این ماهیان را پاسبان آب

۱۵

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: آبقافیه: ـان۱۴ از ۱۵ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«آب» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند
  • با حروف قافیهٔ منبع هم‌خوان نیست

پایان مصرع‌ها

  1. آبآب
  2. الیاسآب
  3. جوششآب
  4. برویندآب
  5. گدایانآب
  6. لقمه‌ستآب
  7. سبویندآب
  8. زودآب
  9. حوضآب
  10. ماهیآب
  11. دیدهآب
  12. رخسارآب
  13. مریمآب
  14. گرددآب

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ مولانا

۶٬۳۲۹ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۳٬۲۳۰ شعر) قرار دارد.