غزلیات

غزل شمارهٔ ۷۹۹ مولانا

شاعر
مولانا
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

سفره کهنه کجا درخور نان تو بود

خرمگس هم ز کجا صاحب خوان تو بود

۱

در زمانی که بگویی هله هان تان چه کمست

کو زبانی که مجابات زبان تو بود

۲

گر سیه روی بود زنگی و هندوی توست

چه غمست از سیهی چونک از آن تو بود

۳

ببری در خم خویش و خوش و یک رنگ کنی

تا همه روح بود فر و نشان تو بود

۴

ترس را سر ببر و گردن تعظیم بزن

در مقامی که عطاها و امان تو بود

۵

ما همه بر سر راهیم و جهانی گذرست

چشم روشن نفسی کان ز جهان تو بود

۶

دل اگر بی‌ادبی کرد بر این صبر مگیر

طمعش بد که در این جنگ عوان تو بود

۷

سگ به هر سو که چخد نعره به کوی تو زند

شیرگیرش که بود تا که زیان تو بود

۸

هین صبوحست بده می که همه مخموریم

تا که جان یک نفسی مست ضمان تو بود

۹

در قدح درنگری زود فرح بخش شود

گرگ چون دید سگ کهف شبان تو بود

۱۰

همه خفتند و دو مخمور چنین بیدارند

نظری کن سوی خم‌ها که نهان تو بود

۱۱

سر و پا مست شود هر چه تو خواهی بشود

برسد چون نرسد چونک رسان تو بود

۱۲

هله درویش بخور نک قدح زفت رسید

سست بودن چه بود چونک اوان تو بود

۱۳

هله امروز نشستیم به عشرت تا شب

چه کم آید می و مطرب چو بنان تو بود

۱۴

خاک بر سر همه را دامن این دولت گیر

چو بر این خاک نشستی همه آن تو بود

۱۵

می او خور همه او شو سر شش گوش مباش

مطلب که دو سه خر گوش کشان تو بود

۱۶

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: تو بودقافیه: ـان۱۴ از ۱۶ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«تو بود» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. بودبود
  2. کمستبود
  3. توستبود
  4. کنیبود
  5. بزنبود
  6. گذرستبود
  7. مگیربود
  8. زندبود
  9. مخموریمبود
  10. شودبود
  11. بیدارندبود
  12. بشودبود
  13. رسیدبود
  14. شببود

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ مولانا

۶٬۳۲۹ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۳٬۲۳۰ شعر) قرار دارد.