قصاید

قصیدهٔ شمارهٔ ۴۹ ناصرخسرو

مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
فعلاتن فعلاتن فعلاتن فع

ای نشسته خوش و بر تخت کشیده نخ

گر نخ و تخت بماندت چنین بخ بخ

۱

نیک بنگر که همی مرکب عمر تو

همه بر تخت همی تازد و هم بر نخ

۲

تو نشسته خوش و عمر تو همی پرد

مرغ کردار و برو مرگ نهاده فخ

۳

برتو، ای فاخته، آن فخ ترنجیده

ناگهان گر بجهد تا نکنی «آوخ »

۴

ای چو گوساله نباشدت همه ساله

شمر ماله و نه سبز همیشه طخ

۵

با زمانه نچخد جز که جوانبختی

گر جوان است تو را بخت برو بر چخ

۶

لیکن این دولت بس زود به پا چفسد

خر به پا چفسد بی‌شک چو دود بر یخ

۷

بخت چون با گلهٔ رنگ بیاشوبد

سرنگون پیش پلنگ افتد رنگ از شخ

۸

بر مکش ناچخ و بر سرت مگردانش

گر نخواهی که رسد بر سر تو ناچخ

۹

که بر آنجای که پیوسته همی خواهی

ای خردمند تو را بنل و نه آزخ

۱۰

اندر این جای سپنجی چه نهادی دل؟

چند کاشانه و گنبد کنی و مطبخ؟

۱۱

این جهان مسلخ گرمابهٔ مرگ آمد

هر چه داری بنهی پاک در این مسلخ

۱۲

بر سر دو رهی امروز بکن جهدی

تات بی‌توشه نباید شد از این برزخ

۱۳

در فردوس به انگشتک طاعت زن

بر مزن مشت معاصی به در دوزخ

۱۴

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـخ۱۴ از ۱۴ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است

پایان مصرع‌ها

  1. نخبخ
  2. تونخ
  3. پردفخ
  4. ترنجیدهآوخ
  5. سالهطخ
  6. جوانبختیچخ
  7. چفسدیخ
  8. بیاشوبدشخ
  9. مگردانشناچخ
  10. خواهیآزخ
  11. دلمطبخ
  12. آمدمسلخ
  13. جهدیبرزخ
  14. زندوزخ

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ ناصرخسرو

۶۳۵ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۲۸۱ شعر) قرار دارد.