قصاید

قصیدهٔ شمارهٔ ۴۲ - در مدح خواجه رکن‌الدین عمیدالملک وزیر عبید زاکانی

مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

در این مقام فرح‌بخش و جای روحفزای

بخواه باده و بر دل در طرب بگشای

۱

به عیش کوش و حیات دو روزه فرصت دان

چو برق میگذرد عمر، کاهلی منمای

۲

به دستگیری ساغر خلاص شاید یافت

ز جور وهم زمین گرد آسمان پیمای

۳

به پایمردی گلگونه میتوان رستن

ز دست حادثهٔ روزگار محنت زای

۴

طریق زهد نه راهست گرد هرزه مگرد

حدیث توبه نه کار است زان سخن بازآی

۵

شراب خوار، به بزم خدایگان جهان

به کام عیش و طرب راه عمر میپیمای

۶

جهان فیض و کرم رکن دین عمیدالمللک

که باد تا به ابد در پناه لطف خدای

۷

فروغ رایش چون آفتاب عالمگیر

اساس جاهش مانند قطب پا بر جای

۸

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـای۷ از ۸ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. روحفزایبگشای
  2. دانمنمای
  3. یافتپیمای
  4. رستنزای
  5. مگردبازآی
  6. جهانمیپیمای
  7. عمیدالمللکخدای
  8. عالمگیرجای

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ عبید زاکانی

۲۸۰ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۴۲ شعر) قرار دارد.