مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۱۰۵ - فلسفه پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

نخودی گفت لوبیائی را

کز چه من گردم این چنین، تو دراز

۱

گفت، ما هر دو را بباید پخت

چاره‌ای نیست، با زمانه بساز

۲

رمز خلقت، بما نگفت کسی

این حقیقت، مپرس ز اهل مجاز

۳

کس، بدین رزمگه ندارد راه

کس، درین پرده نیست محرم راز

۴

بدرازی و گردی من و تو

ننهد قدر، چرخ شعبده‌باز

۵

هر دو، روزی در اوفتیم بدیگ

هر دو گردیم جفت سوز و گداز

۶

نتوان بود با فلک گستاخ

نتوان کرد بهر گیتی ناز

۷

سوی مخزن رویم زین مطبخ

سر این کیسه، گردد آخر باز

۸

برویم از میان و دم نزنیم

بخروشیم، لیک بی آواز

۹

این چه خامی است، چون در آخر کار

آتش آمد من و تو را دمساز

۱۰

گرچه در زحمتیم، باز خوشیم

که بما نیز، خلق راست نیاز

۱۱

دهر، بر کار کس نپردازد

هم تو، بر کار خویشتن پرداز

۱۲

چون تن و پیرهن نخواهد ماند

چه پلاس و چه جامهٔ ممتاز

۱۳

ما کز انجام کار بی‌خبریم

چه توانیم گفتن از آغاز

۱۴

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـاز۱۴ از ۱۴ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. رادراز
  2. پختبساز
  3. کسیمجاز
  4. راهراز
  5. توشعبده‌باز
  6. بدیگگداز
  7. گستاخناز
  8. مطبخباز
  9. نزنیمآواز
  10. کاردمساز
  11. خوشیمنیاز
  12. نپردازدپرداز
  13. ماندممتاز
  14. بی‌خبریمآغاز

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.