مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۸۷ - شرط نیکنامی پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

نیکنامی نباشد، از ره عجب

خنگ آز و هوس همی راندن

۱

روز دعوی، چو طبل بانگ زدن

وقت کوشش، ز کار واماندن

۲

خستگان را ز طعنه، جان خستن

دل خلق خدای رنجاندن

۳

خود سلیمان شدن به ثروت و جاه

دیگران را ز دیو ترساندن

۴

با درافتادگان، ستم کردن

زهر را جای شهد نوشاندن

۵

اندر امید خوشهٔ هوسی

هر کجا خرمنی است، سوزاندن

۶

گمرهان را رفیق ره بودن

سر ز فرمان عقل پیچاندن

۷

عیب پنهان دیگران گفتن

عیب پیدای خویش پوشاندن

۸

بهر یک مشت آرد، بر سر خلق

آسیا چون زمانه گرداندن

۹

گویمت شرط نیکنامی چیست

زانکه این نکته بایدت خواندن

۱۰

خاری از پای عاجزی کندن

گردی از دامنی بیفشاندن

۱۱

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـاندن۱۱ از ۱۱ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. عجبراندن
  2. زدنواماندن
  3. خستنرنجاندن
  4. جاهترساندن
  5. کردننوشاندن
  6. هوسیسوزاندن
  7. بودنپیچاندن
  8. گفتنپوشاندن
  9. خلقگرداندن
  10. چیستخواندن
  11. کندنبیفشاندن

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.