مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۱۱۶ - کوته نظر پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)

شمع بگریست گه سوز و گداز

کاز چه پروانه ز من بیخبر است

۱

بسوی من نگذشت، آنکه همی

سوی هر برزن و کویش گذر است

۲

بسرش، فکر دو صد سودا بود

عاشق آنست که بی پا و سر است

۳

گفت پروانهٔ پر سوخته‌ای

که ترا چشم، بایوان و در است

۴

من بپای تو فکندم دل و جان

روزم از روز تو، صد ره بتر است

۵

پر خود سوختم و دم نزدم

گرچه پیرایهٔ پروانه، پر است

۶

کس ندانست که من میسوزم

سوختن، هیچ نگفتن، هنر است

۷

آتش ما ز کجا خواهی دید

تو که بر آتش خویشت نظر است

۸

به شرار تو، چه آب افشاند

آنکه سر تا قدم، اندر شرر است

۹

با تو میسوزم و میگردم خاک

دگر از من، چه امید دگر است

۱۰

پر پروانه ز یک شعله بسوخت

مهلت شمع ز شب تا سحر است

۱۱

سوی مرگ، از تو بسی پیشترم

هر نفس، آتش من بیشتر است

۱۲

خویشتن دیدن و از خود گفتن

صفت مردم کوته نظر است

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: استقافیه: ـر۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. گدازاست
  2. همیاست
  3. بوداست
  4. سوخته‌ایاست
  5. جاناست
  6. نزدماست
  7. میسوزماست
  8. دیداست
  9. افشانداست
  10. خاکاست
  11. بسوختاست
  12. پیشترماست
  13. گفتناست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.