مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۳۲ - بی پدر پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)

به سر خاک پدر، دخترکی

صورت و سینه به ناخن می‌خست

۱

که نه پیوند و نه مادر دارم

کاش روحم به پدر می‌پیوست

۲

گریه‌ام بهر پدر نیست که او

مرد و از رنج تهی‌دستی رست

۳

زان کنم گریه که اندر یم بخت

دام بر هر طرف انداخت گسست

۴

شصت سال آفت این دریا دید

هیچ ماهیش نیفتاد به شست

۵

پدرم مرد ز بی داروئی

وندرین کوی، سه داروگر هست

۶

دل مسکینم از این غم بگداخت

که طبیبیش ببالین ننشست

۷

سوی همسایه پی نان رفتم

تا مرا دید، در خانه ببست

۸

همه دیدند که افتاده ز پای

لیک روزی نگرفتندش دست

۹

آب دادم به پدر چون نان خواست

دیشب از دیدهٔ من آتش جست

۱۰

هم قبا داشت ثریا، هم کفش

دل من بود که ایام شکست

۱۱

این همه بخل چرا کرد، مگر

من چه می‌خواستم از گیتی پست

۱۲

سیم و زر بود، خدائی گر بود

آه از این آدمی دیوپرست

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـست۱۳ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. دخترکیمی‌خست
  2. دارممی‌پیوست
  3. اورست
  4. بختگسست
  5. دیدشست
  6. داروئیهست
  7. بگداختننشست
  8. رفتمببست
  9. پایدست
  10. خواستجست
  11. کفششکست
  12. مگرپست
  13. بوددیوپرست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.