مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۳۶ - پیک پیری پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مسدس مخبون محذوف)

ز سَری، موی سپیدی روئید

خنده‌ها کرد بر او موی سیاه

۱

که چرا در صف ما بنشستی؟

تو ز یک راهی و ما از یک راه

۲

گفت من با تو عبث ننشستم

بنشاندند مرا خواه نخواه

۳

گَه روئیدن من بود امروز

گُل تقدیر نرویَد بیگاه

۴

رهرو راه قضا و قَدَرم

راهم این بود، نبودم گمراه

۵

قاصد پیری‌ام، از دیدن من

این یکی گفت دریغ، آن یک آه

۶

خرمن هستی خود کرد درو

هر که بر خوشهٔ من کرد نگاه

۷

سپَهی بود جوانی که شکست

پیری امروز برانگیخت سپاه

۸

رُست چون موی سیه، موی سپید

چه خبر داشت که دارند اکراه

۹

رنگ بالای سیه بسیار است

نیستی از خَم تقدیر آگاه

۱۰

گَه سیه رنگ کند، گاه سفید

رنگرز اوست، مرا چیست گناه؟

۱۱

چو تو، یکروز سیه بودم و خوش

سیهی گشت سپیدی ناگاه

۱۲

تو هم ای دوست چو من خواهی شد

باش یک روز بر این قصّشه گواه

۱۳

هر چه دانی، به من امروز بخند

تا که چون من کُنَدَت، هفته و ماه

۱۴

از سپید و سیه و زشت و نکو

هر چه هستیم، تباهیم تباه

۱۵

قصهٔ خویش دراز از چه کنیم

وقتْ بیگه شد و فرصتْ کوتاه

۱۶

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـاه۱۵ از ۱۶ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. روئیدسیاه
  2. بنشستیراه
  3. ننشستمنخواه
  4. امروزبیگاه
  5. قدرمگمراه
  6. منآه
  7. درونگاه
  8. شکستسپاه
  9. سپیداکراه
  10. استآگاه
  11. سفیدگناه
  12. خوشناگاه
  13. شدگواه
  14. بخندماه

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.