مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۳۸ - تاراج روزگار پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

نهال تازه رسی گفت با درختی خشک

که از چه روی، ترا هیچ برگ و باری نیست

۱

چرا بدین صفت از آفتاب سوخته‌ای

مگر بطرف چمن، آب و آبیاری نیست

۲

شکوفه‌های من از روشنی چو خورشیدند

ببرگ و شاخهٔ من، ذرهٔ غباری نیست

۳

چرا ندوخت قبای تو، درزی نوروز

چرا بگوش تو، از ژاله گوشواری نیست

۴

شدی خمیده و بی برگ و بار و دم نزدی

بزیر بار جفا، چون تو بردباری نیست

۵

مرا صنوبر و شمشاد و گل شدند ندیم

ترا چه شد که رفیقی و دوستاری نیست

۶

جواب داد که یاران، رفیق نیم رهند

بروز حادثه، غیر از شکیب، یاری نیست

۷

تو قدر خرمی نوبهار عمر بدان

خزان گلشن ما را دگر بهاری نیست

۸

از ان بسوختن ما دلت نمیسوزد

کازین سموم، هنوزت بجان شراری نیست

۹

شکستگی و درستی تفاوتی نکند

من و ترا چون درین بوستان قراری نیست

۱۰

ز من بطرف چمن سالها شکوفه شکفت

ز دهر، دیگرم امسال انتظاری نیست

۱۱

بسی به کارگه چرخ پیر بردم رنج

گه شکستگی آگه شدم که کاری نیست

۱۲

تو نیز همچو من آخر شکسته خواهی شد

حصاریان قضا را ره فراری نیست

۱۳

گهی گران بفروشندمان و گه ارزان

به نرخ سود گر دهر، اعتباری نیست

۱۴

هر آن قماش کزین کارگه برون آید

تمام نقش فریب است، پود و تاری نیست

۱۵

هر آنچه میکند ایام میکند با ما

بدست هیچکس ای دوست اختیاری نیست

۱۶

بروزگار جوانی، خوش است کوشیدن

چرا که خوشتر ازین، وقت و روزگاری نیست

۱۷

کدام غنچه که خونش بدل نمی‌جوشد

کدام گل که گرفتار طعن خاری نیست

۱۸

کدام شاخه که دست حوادثش نشکست

کدام باغ که یکروز شوره‌زاری نیست

۱۹

کدام قصر دل افروز و پایهٔ محکم

که پیش باد قضا خاک رهگذاری نیست

۲۰

اگر سفینهٔ ما، ساحل نجات ندید

عجب مدار، که این بحر را کناری نیست

۲۱

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: نیستقافیه: ـاری۲۱ از ۲۱ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. خشکنیست
  2. سوخته‌اینیست
  3. خورشیدندنیست
  4. نوروزنیست
  5. نزدینیست
  6. ندیمنیست
  7. رهندنیست
  8. بداننیست
  9. نمیسوزدنیست
  10. نکندنیست
  11. شکفتنیست
  12. رنجنیست
  13. شدنیست
  14. ارزاننیست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.