غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۶۶۸ صائب

شاعر
صائب
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

نشاط عالم بی اعتبار درگردست

چو برق، خوشدلی روزگار در گردست

۱

ز سیر دایمی مهر می توان دانست

که مهر عالم ناپایدار در گردست

۲

مساز خانه درین خاکدان بی بنیاد

که همچو ابر در او کوهسار در گردست

۳

قرار نیست به یک جای مهر تابان را

همیشه دولت ناپایدار در گردست

۴

ز مهر و ماه تهی نیست کاسه گردون

همیشه مهره این بد قمار در گردست

۵

به پیچ و تاب شود منتهی کشاکش حرص

به گنج تا نرسیده است مار در گردست

۶

مریز رنگ اقامت درین خراب آباد

که خاک چون فلک بی مدار در گردست

۷

بجاست تا حرم کعبه، همچو قبله نما

درون سینه دل بیقرار در گردست

۸

بشوی گرد کدورت ز صفحه خاطر

درین دو هفته که ابر بهار در گردست

۹

بگیر گردن مینا و رو به صحرا کن

که یک جهان قدح از لاله زار در گردست

۱۰

غبار هستی عالم به گرد چون نرود؟

چنین که توسن آن شهسوار در گردست

۱۱

اثر ز شعله هستی درین جهان تا هست

غم و نشاط چو دود و شرار در گردست

۱۲

ز واصلان طریقت مجو قرار که موج

به قلزمی که بود بیکنار درگردست

۱۳

به غیر کاسه دریوزه گدایی نیست

پیاله ای که درین روزگار درگردست

۱۴

چگونه پای به دامن کشند حق طلبان؟

که نقش پای درین رهگذار در گردست

۱۵

اگر چه راه طلب طی به جستجو نشود

مرا همان دل امیدوار در گردست

۱۶

مساز برگ اقامت در آن چمن صائب

که همچو آب در او جویبار در گردست

۱۷

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: در گردستقافیه: ـار۱۵ از ۱۷ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. درگردستگردست
  2. دانستگردست
  3. بنیادگردست
  4. راگردست
  5. گردونگردست
  6. حرصگردست
  7. آبادگردست
  8. نماگردست
  9. خاطرگردست
  10. کنگردست
  11. نرودگردست
  12. هستگردست
  13. موجدرگردست
  14. نیستدرگردست

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ صائب

۹٬۸۷۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۶٬۹۹۵ شعر) قرار دارد.