غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۹۱۶ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

بلبل الم غنچه کشد بیشتر از گل

ظلمست به عاشق چه مدارا چه تغافل

۱

خودداری شبنم چه‌ کند با تف خورشید

ای یاد تو برق دو جهان رخت تحمل

۲

کیفیت لعل تو ز بس نشئه‌گداز است

در چشم حباب آینه دارد قدح مل

۳

زان نیش‌ که از اشک خم زلف تو دارد

مشکل‌ که تپیدن نگشاید رگ سنبل

۴

دلهای خراب انجمن جلوهٔ یارند

خورشید به ویرانه دهد عرض تجمل

۵

ما قمری آن سرو گلستان خرامیم

دارد ز نشان قدمش‌ گردن ما غل

۶

آیینهٔ دردیم چه عجز و چه رسایی

اشک است اگر ناله‌ کند ساز تنزل

۷

هر غنچه ازین باغ‌ گره بستهٔ‌ نازیست

اشکی است‌ گریبان‌ در چشم تر بلبل

۸

اسرار سخن جز به خموشی نتوان یافت

مفتاح در گنج معانیست تأمل

۹

روزی دو به فکر قد خم‌ گشته فتادیم

کردیم تماشای‌ گذشتن ز سر پل

۱۰

خجلت شمر فرصت پرواز شراریم

بیدل به چه امید توان ‌کرد توکّل

۱۱

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـل۱۱ از ۱۱ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است

پایان مصرع‌ها

  1. گلتغافل
  2. خورشیدتحمل
  3. استمل
  4. داردسنبل
  5. یارندتجمل
  6. خرامیمغل
  7. رساییتنزل
  8. نازیستبلبل
  9. یافتتأمل
  10. فتادیمپل
  11. شراریمتوکل

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.