غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۱۳ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

هم آبله هم چشم پر آب است دل ما

پیمانهٔ صد رنگ شراب است دل ما

۱

غافل نتوان بود از این منتخب راز

هشدار! که یک نقطه کتاب است دل ما

۲

باغی که بهارش همه سنگ است، دل اوست

دشتی که غبارش همه آب است، دل ما

۳

ما خاک ز جا بردهٔ سیلاب جنونیم

سرمایهٔ صد خانه‌خراب است دل ما

۴

پیراهن ما کسوت عریانی دریاست

یک پرده تُنُک‌تر ز حباب است دل ما

۵

در بزم وصالت که حیا جام به‌دست است

گر آب شود، بادهٔ ناب است دل ما

۶

منظورِ بتان هرکه شود حسرتش از ماست

یار آینه می‌بیند و آب است دل ما

۷

تا آینه باقی‌ست همان عکس جمال است

ای یأس! خروشی، که نقاب است دل ما

۸

تا چشم گشودیم به خویش، آینه دیدیم

دریاب که تعبیرِ چه خواب است دل ما؟

۹

ای آه اثرباخته آتش‌نفسی چند؟

خون شو! که ز دست تو کباب است دل ما

۱۰

یارب نکشد خجلت محرومی دیدار

عمری‌ست که آیینه خطاب است دل ما

۱۱

آیینه همان چشمهٔ توفانِ خیالی‌ست

بیدل چه توان کرد؟ سراب است دل ما

۱۲

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: است دل ماقافیه: ـاب۱۰ از ۱۲ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • ردیف بلند (سه واژه یا بیشتر)
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. ماما
  2. رازما
  3. اوستما
  4. جنونیمما
  5. دریاستما
  6. استما
  7. ماستما
  8. استما
  9. دیدیمما
  10. چندما
  11. دیدارما
  12. خیالی‌ستما

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.