غزلیات

غزل شمارهٔ ۳۴۴ بیدل دهلوی

مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

می‌کنم‌گاهی به یاد مستی چشمت شتاب

تا قیامت می‌روم در سایهٔ مژگان به خواب

۱

از ادب‌پرورده‌های حسرت لعل توام

ناله‌ام چون موج‌ گوهر نیست جز زیر نقاب

۲

تا قناعت رشته‌دار گوهر جمعیت است

خاکِ بر جا ماندهٔ من آبرو دارد خطاب

۳

گر به دریا سایه اندازد غبار هستی‌ام

از نفس چون فلس ماهی رنگ می‌بندد حباب

۴

می‌کند اسباب راحت پایهٔ غفلت قوی

بر بساط‌ سایه‌ همچون‌ کوه‌ سنگین‌ است خواب

۵

امتیاز جزء و کل در عالم تحقیق نیست

هیچ نتوان‌ کرد از خورشید تابان انتخاب

۶

گردبادیم از عروج اعتبار ما مپرس

می‌شود بر باد رفتن خیمهٔ ما را طناب

۷

عمرها شد در غبار وهم توفان‌ کرده‌ایم

چشمهٔ آیینه موجی دارد از عرض سراب

۸

کار فضل آن نیست‌ کز اسباب انجامش دهند

بر خیال پوچ می‌نازد دعای مستجاب

۹

سخت‌رو را رقتی غرق خجالت می‌کند

ایستادن سنگ را مشکل بود برروی آب

۱۰

از طلسم‌ چرخ بی‌ وحشت رهایی مشکل‌ است

روزنی در خانهٔ زین نیست جز چشم رکاب

۱۱

محرم‌ آن جلوه‌ گشتن نیست جز مشق حیا

حیرت آیینه هم از زنگ می‌خواهد نقاب

۱۲

عشق را کردیم بیدل تهمت‌آلود هوس

در سواد کشور ما سایه دارد آفتاب

۱۳

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـاب۱۲ از ۱۳ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند

پایان مصرع‌ها

  1. شتابخواب
  2. توامنقاب
  3. استخطاب
  4. هستی‌امحباب
  5. قویخواب
  6. نیستانتخاب
  7. مپرسطناب
  8. کرده‌ایمسراب
  9. دهندمستجاب
  10. می‌کندآب
  11. استرکاب
  12. حیانقاب
  13. هوسآفتاب

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ بیدل دهلوی

۲٬۸۲۸ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۲٬۸۲۷ شعر) قرار دارد.