قصاید

شمارهٔ ۲۱۷ - در مذمت آب و هوای ری گوید خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
قصاید
قالب
قصیده
وزن
مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

خاکِ سیاه بر سرِ آب و هوای ری

دور از مجاوران مکارم‌نمای ری

۱

در خون نشسته‌ام که چرا خوش نشسته‌اند

این خواندگان خُلْد به دوزخ‌سرای ری

۲

آن را که تن به آب و هوای ری آورند

دل آب و جان هوا شد از آب و هوای ری

۳

ری نیک بد ولیک صدورش عظیم نیک

من شاکر صدور و شکایت‌فزای ری

۴

نیک آمدم به ری، بَدِ ری بین به جای من

ای کاش دانمی که چه کردم به جای ری

۵

عقرب نهند طالع ری من ندانم آن

دانم که عقرب تن من شد لقای ری

۶

سرد است زهر عقرب و از بخت من مرا

تب‌های گرم زاد ز زهر جفای ری

۷

ای جان ری فدای تن پاک اصفهان

وی خاک اصفهان حسد توتیای ری

۸

از خاص و عام ری همه انصاف دیده‌ام

جور من است ز آب و گِل جان‌گزای ری

۹

میر منند و صدر منند و پناه من

سادات ری، ائمّهٔ ری، اتقیای ری

۱۰

هم لطف و هم قبول و هم اکرام یافتم

ز احرار ری و افاضل ری و اولیای ری

۱۱

از بس مکان که داده و تمکین که کرده‌اند

خشنودم از کیای ری و ازکیای ری

۱۲

چون نیست رخصه سوی خراسان شدن مرا

هم باز پس شوم نکِشم پس بلای ری

۱۳

گر باز رفتنم سوی تبریز اجازت است

شکرا که گویم از کرم پادشای ری

۱۴

ری در قفای جان من افتاد و من به جهد

جان می‌برم که تیغ اجل در قفای ری

۱۵

دیدم سحرگهی ملک‌الموت را که پای

بی‌کفش می‌گریخت ز دستِ وبای ری

۱۶

گفتم تو نیز؟ گفت چو ری دست برگشاد

بویحییِ ضعیف چه باشد به پای ری

۱۷

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: ریقافیه: ـای۱۷ از ۱۷ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«ری» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد

پایان مصرع‌ها

  1. ریری
  2. نشسته‌اندری
  3. آورندری
  4. نیکری
  5. منری
  6. آنری
  7. مراری
  8. اصفهانری
  9. دیده‌امری
  10. منری
  11. یافتمری
  12. کرده‌اندری
  13. مراری
  14. استری

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ قصاید (۲۲۴ شعر) قرار دارد.