غزلیات

غزل شمارهٔ ۲۲۱ خاقانی

شاعر
خاقانی
مجموعه
غزلیات
قالب
غزل
وزن
مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف)

گر به عیار کسان از همه کس کمتریم

هیچ کسان را به نقد از همه محرم‌تریم

۱

گر به امیدی که هست دولتیان خرم‌اند

ما به قبولی که نیست از همه خرم‌تریم

۲

گر تو به کوی مراد راه مسلم روی

ما به سر کوی عجز از تو مسلم‌تریم

۳

صاف طرب شرب توست چون که فراهم نه‌ای

دُردی غم قوت ماست وز تو فراهم‌تریم

۴

غصهٔ تلخ از درون خندهٔ شیرین زنیم

روی ترش چون کنیم نز گلِ تر کمتریم

۵

گر تو چو بَلعَم به زهد لاف کرامت زنی

ما ز سگی دم زنیم وز تو مکرم‌تریم

۶

خرمن عمر ای دریغ رفت به باد محال

در خوی خجلت ز عمر از مژه پرنم‌تریم

۷

گرچه بهین عمر شد روز به پیشین رسید

راست چو صبح پسین از همه خوشدم‌تریم

۸

گفتی خاقانیا کز غم تو بی‌غمیم

گر تو ز ما بی‌غمی ما ز تو بی‌غم‌تریم

۹

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: تریمقافیه: ـم۸ از ۹ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«تریم» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • ردیف با نیم‌فاصله به واژه چسبیده است؛ ممکن است جزئی از خود واژه باشد
  • برخی مصرع‌ها از الگو پیروی نمی‌کنند
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. کمتریممحرم‌تریم
  2. خرم‌اندخرم‌تریم
  3. رویمسلم‌تریم
  4. نه‌ایفراهم‌تریم
  5. زنیمکمتریم
  6. زنیمکرم‌تریم
  7. محالپرنم‌تریم
  8. رسیدخوشدم‌تریم
  9. بی‌غمیمبی‌غم‌تریم

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ خاقانی

۱٬۳۶۴ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ غزلیات (۴۰۱ شعر) قرار دارد.