مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۱۲۸ - گل پنهان پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

نهفت چهره گلی زیر برگ و بلبل گفت

مپوش روی، به روی تو شادمان شده‌ایم

۱

مسوز ز آتش هجران، هزار دستان را

بکوی عشق تو عمری‌ست داستان شده‌ایم

۲

جواب داد، کازین گوشه‌گیری و پرهیز

عجب مدار، که از چشم بد نهان شده‌ایم

۳

ز دستبرد حوادث، وجود ایمن نیست

نشسته‌ایم و بر این گنج، پاسبان شده‌ایم

۴

تو گریه می‌کنی و خنده میکند گلزار

ازین گریستن و خنده، بد گمان شده‌ایم

۵

مجال بستن عهدی بما نداد سپهر

سحر، شکفته و هنگام شب خزان شده‌ایم

۶

مباش فتنهٔ زیبائی و لطافت ما

چرا که نامزد باد مهرگان شده‌ایم

۷

نسیم صبحگهی، تا نقاب ما بدرید

برای شکوه ز گیتی، همه دهان شده‌ایم

۸

بکاست آنکه سبکسار شد، ز قیمت خویش

ازین معامله ترسیده و گران شده‌ایم

۹

دو روزه بود، هوسرانی نظربازان

همین بس است، که منظور باغبان شده‌ایم

۱۰

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف احتمالی: شده‌ایمقافیه: ـان۱۰ از ۱۰ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

«شده‌ایم» به واژهٔ پیش از خود چسبیده است؛ ممکن است نشانهٔ جمع یا پسوند دستوری باشد نه ردیفی جدا. تشخیص نهایی با تحلیل ادبیِ انسانی است.

  • پایان مشترک ممکن است فقط یک پسوند دستوری باشد
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. گفتشده‌ایم
  2. راشده‌ایم
  3. پرهیزشده‌ایم
  4. نیستشده‌ایم
  5. گلزارشده‌ایم
  6. سپهرشده‌ایم
  7. ماشده‌ایم
  8. بدریدشده‌ایم
  9. خویششده‌ایم
  10. نظربازانشده‌ایم

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.