مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۸۰ - سر و سنگ پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
فعولن فعولن فعولن فعولن (متقارب مثمن سالم)

نهان کرد دیوانه در جیب، سنگی

یکی را بسر کوفت، روزی بمعبر

۱

شد از رنج رنجور و از درد نالان

بپیچید و گردید چون مار چنبر

۲

دویدند جمعی پی دادخواهی

دریدند دیوانه را جامه در بر

۳

کشیدند و بردندشان سوی قاضی

که این یک ستمدیده بود، آن ستمگر

۴

ز دیوانه و قصهٔ سر شکستن

بسی یاوه گفتند هر یک بمحضر

۵

بگفتا همان سنگ، بر سر زنیدش

جز این نیست بدکار را مزد و کیفر

۶

بخندید دیوانه زان دیورائی

که نفرین برین قاضی و حکم و دفتر

۷

کسی میزند لاف بسیار دانی

که دارد سری از سر من تهی‌تر

۸

گر اینند با عقل و رایان گیتی

ز دیوانگانش چه امید، دیگر

۹

نشستند و تدبیر کردند با هم

که کوبند با سنگ، دیوانه را سر

۱۰

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

قافیه: ـر۱۰ از ۱۰ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. سنگیبمعبر
  2. نالانچنبر
  3. دادخواهیبر
  4. قاضیستمگر
  5. شکستنبمحضر
  6. زنیدشکیفر
  7. دیورائیدفتر
  8. دانیتهی‌تر
  9. گیتیدیگر
  10. همسر

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.