مثنویات، تمثیلات و مقطعات

شمارهٔ ۸۹ - شکسته پروین اعتصامی

قالب
قطعه
وزن
فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

با بنفشه، لاله گفت ای بیخبر

طرف گلشن را منظم کرده‌اند

۱

از برای جلوه، گلهای چمن

رنگ را با بوی توام کرده‌اند

۲

اندرین بزم طرب، گوئی ترا

غرق در دریای ماتم کرده‌اند

۳

از چه معنی، در شکستی بی سبب

چون بخاکت ریشه محکم کرده‌اند

۴

از چه، رویت در هم و پشتت خم است

از چه رو، کار تو درهم کرده‌اند

۵

از چه، خود را پشت سر می‌افکنی

چون به یارانت مقدم کرده‌اند

۶

در زیان این قبای نیلگون

در تو زشتی را مسلم کرده‌اند

۷

گفت، بهر بردن بار قضا

عاقلان، پشت از ازل خم کرده‌اند

۸

عارفان، از بهر افزودن بجان

از هوی و از هوس، کم کرده‌اند

۹

یاد حق بر یاد خود بگزیده‌اند

کار ابراهیم ادهم کرده‌اند

۱۰

رهروان این گذرگاه، آگهند

توش راه خود فراهم کرده‌اند

۱۱

گله‌های معنی، از فرسنگها

گرگ خود را دیده و رم کرده‌اند

۱۲

چون در آخر، جمله شادیها غم است

هم ز اول، خوی با غم کرده‌اند

۱۳

تو نمیدانی که از بهر خزان

باغ را شاداب و خرم کرده‌اند

۱۴

تو نمی‌بینی چه سیلابی نهان

در دل هر قطره شبنم کرده‌اند

۱۵

هر کسی را با چراغ بینشی

راهی این راه مظلم کرده‌اند

۱۶

از صبا گوئی تو و ما از سموم

بهر ما، این شهد را سم کرده‌اند

۱۷

تو، خوشی بینی و ما پژمردگی

هر کجا، نقشی مجسم کرده‌اند

۱۸

ما بخود، چیزی نکردیم اختیار

کارفرمایان عالم کرده‌اند

۱۹

کرده‌اند ار پرسشی در کار ما

خلقت و تقدیر، با هم کرده‌اند

۲۰

درزی و جولاههٔ ما، صنع خویش

در پس این سبز طارم کرده‌اند

۲۱

قافیه و ردیف

نتیجهٔ پیشنهادی

ردیف: کرده‌اندقافیه: ـم۲۱ از ۲۱ مصرع قافیه‌دار با این الگو می‌خوانَد

  • پایانِ مشترک فقط یک حرف است
  • مصرع نخست مطلع در الگو نمی‌گنجد

پایان مصرع‌ها

  1. بیخبرکرده‌اند
  2. چمنکرده‌اند
  3. تراکرده‌اند
  4. سببکرده‌اند
  5. استکرده‌اند
  6. می‌افکنیکرده‌اند
  7. نیلگونکرده‌اند
  8. قضاکرده‌اند
  9. بجانکرده‌اند
  10. بگزیده‌اندکرده‌اند
  11. آگهندکرده‌اند
  12. فرسنگهاکرده‌اند
  13. استکرده‌اند
  14. خزانکرده‌اند

این نتیجه را برنامه با مقایسهٔ نوشتهٔ پایان مصرع‌ها پیشنهاد کرده است؛ وزن و تلفظ بررسی نشده و جایگزین تحلیل عروضی نیست.

دربارهٔ پروین اعتصامی

۲۲۳ شعر منتشرشده در آرشیو

این شعر در مجموعهٔ مثنویات، تمثیلات و مقطعات (۱۸۱ شعر) قرار دارد.